هوش مصنوعی ممکن است موجب تشدید نابرابری‌ها میان کشورهای مختلف شود

طبق گزارشی جدید از برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP)، اگر به سیاست‌گذاری‌های مناسب توجه نشود، هوش مصنوعی قادر است روند پنجاه ساله کاهش نابرابری میان کشورهای فقیر و غنی را معکوس کند و جهان را به سمت وضعیتی هولناک تحت عنوان «واگرایی بزرگ» پیش ببرد.

بر اساس اعلام UNDP، علت اصلی تأثیر منفی هوش مصنوعی بر روند توسعه و برابری، سرعت بسیار زیاد پیشرفت‌های این تکنولوژی است. فرآیند پذیرفتن هوش مصنوعی به جای این‌که در طی چند دهه به وقوع بپیوندد، تنها در طی چند ماه اتفاق می‌افتد و بسیاری از کشورهای در حال توسعه فاقد زیرساخت‌های لازم، مهارت‌ها و سیستم‌های حکومتی مناسب برای بهره‌برداری مؤثر از این فناوری هستند.

اقتصاددانان UNDP بیان می‌کنند: «مرز اصلی در دوران هوش مصنوعی، توانمندی‌های کشورهاست. کشورهایی که بر روی مهارت‌ها و قدرت محاسباتی سرمایه‌گذاری می‌کنند، سهم بیشتری از منافع خواهند داشت و دیگر کشورها با خطر عقب‌افتادگی جدی مواجه خواهند شد.» به این ترتیب، در مقایسه با دهه‌های پیش که کشورهای فقیر درحال نزدیک شدن به کشورهای ثروتمند بودند (همگرایی)، اکنون ممکن است بار دیگر فاصله‌های وسیعی بین آن‌ها به وجود بیاید (واگرایی).

تأثیر منفی هوش مصنوعی بر کشورهای مختلف

<pگزارش سازمان ملل همچنین خاطرنشان می‌سازد که زنان و جوانان در مسئله تحولات هوش مصنوعی بیشترین آسیب‌پذیری را دارند؛ مشاغلی که زنان در آن‌ها فعال هستند، تقریباً دو برابر مردان، در معرض خطر اتوماسیون و جایگزینی توسط هوش مصنوعی قرار دارند. همچنین اشتغال جوانان (به ویژه در رده سنی ۲۲ تا ۲۵ سال) در شغل‌هایی که می‌توانند توسط هوش مصنوعی انجام شوند، در حال کاهش است که این امر، مسیر شغلی آن‌ها را به خطر می‌اندازد.

به گفته سازمان ملل، منطقه آسیا-اقیانوسیه که ۵۵ درصد از جمعیت جهان را در خود جای داده، تضادهای عجیبی را مشاهده می‌کند. از یک سو، چین با ثبت ۷۰ درصد پتنت‌های هوش مصنوعی در صدر است و از سوی دیگر، ۳.۷ میلیارد نفر در این منطقه هیچ‌گونه دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی ندارند. این شکاف دیجیتالی موجب می‌شود در حالی که اقتصادهای پیشرفته (مانند سنگاپور و کره جنوبی) میلیاردها دلار به تولید ناخالص داخلی خود می‌افزایند، میلیون‌ها نفر دیگر حتی به اینترنت یا آشنایی ابتدایی با مهارت‌های دیجیتال نیز دسترسی ندارند.

البته برای جلوگیری از این نابرابری امکان وجود دارد، اما نیازمند اقدام فوری است. سازمان ملل بر این نکته تأکید می‌کند که اگر هوش مصنوعی به درستی مدیریت و هدایت شود، می‌تواند به شناسایی سریع‌تر بیماری‌ها، بهبود سوادآموزی و بهینه‌سازی سیستم‌های غذایی کمک کند. نمونه‌های موفقی چون پلتفرم شهروندی بانکوک و سیستم مدیریت سیلاب پکن نشان می‌دهند که هوش مصنوعی می‌تواند به نفع جامعه به کار گرفته شود.