کارمندان شرکت EA پس از انتقال به عربستان با موجی از عدم اعتماد و شک و تردید روبرو شده‌اند

گروهی از کارمندان کنونی شرکت الکترونیک آرتز، نظرات خود را در خصوص تأثیرات واگذاری قابل توجه ۵۵ میلیارد دلاری این ناشر مشهور بازی‌های ویدیویی بر سازندگان سری‌های معروف آن به اشتراک گذاشته‌اند.

در سال گذشته، شرکت EA در تلاش بود تا کارمندان خود را مطمئن سازد که این واگذاری و خصوصی‌سازی اخیر بر فرهنگ سازمانی آن تأثیر منفی نخواهد گذاشت. این انتقال به وسیله کنسرسیومی از سرمایه‌گذاران انجام گرفت که رهبری آن بر عهده صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی (PIF) بود و نام جرد کوشنر (داماد دونالد ترامپ) نیز در میان آن‌ها به چشم می‌خورد.

این اطمینان‌ها در حالی به کارمندان داده شد که تقریباً دو سال پیش، محمد بن سلمان (ولیعهد عربستان سعودی و رئیس صندوق PIF) در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس نیوز اذعان کرده بود که هیچ تردیدی در استفاده از صندوق سرمایه‌گذاری‌اش برای پیشبرد اهداف ژئوپلیتیک و سیاسی این پادشاهی در حاشیه خلیج فارس ندارد.

وقتی از او پرسیده شد آیا صندوق PIF با هدف تطهیر ورزشی مبالغ زیادی را در ورزش‌های برجسته‌ای مانند گلف (از طریق راه‌اندازی مسابقات LIV Golf) و فوتبال (از طریق خرید باشگاه نیوکاسل یونایتد در لیگ برتر انگلیس) سرمایه‌گذاری کرده است، بن سلمان به طور صریح پاسخ داد.

بن سلمان در آن مصاحبه اظهار داشت:

اگر تطهیر ورزشی بتواند تولید ناخالص داخلی (GDP) من را یک درصد افزایش دهد، ما به این مسیر ادامه خواهیم داد. برای من این اصطلاح اهمیت چندانی ندارد. من از طریق ورزش توانستم رشد یک درصدی در تولید ناخالص داخلی را به دست آورم و هدفم دستیابی به ۱.۵ درصد دیگر است.

از آن زمان، صندوق PIF سرمایه‌گذاری‌های خود در گلف را کاهش داده، اما همچنان مالک باشگاه نیوکاسل یونایتد باقی مانده است. دولت عربستان نیز به طور تاریخی و بی‌سابقه‌ای وارد عرصه بازی‌های ویدیویی شده است. آن‌ها با قراردادی ۵۵ میلیارد دلاری شرکت EA را از حالت خصوصی‌سازی خارج کردند و علاوه بر این، با استفاده از صندوق PIF و دیگر نهادهای سرمایه‌گذاری خود مانند موسسه MISK و Savvy Games Group، به خرید سهام شرکت‌های بزرگ بازی‌سازی نظیر SNK، Scopely، Capcom و Take-Two Interactive پرداخته و یا مالکیت کامل آن‌ها را به دست آورده‌اند.

با وجود این، اکنون باید پرسش متفاوتی مطرح شود: آیا واقعاً به دوران تطهیر پیکسلی (استفاده از بازی‌های ویدیویی برای تطهیر چهره سیاسی) وارد شده‌ایم؟ دورانی که در آن رهبران سعودی سعی خواهند کرد با استفاده از هنر بازی‌سازی، برنامه‌های سیاسی خود را پیش ببرند و افکار عمومی را از اتهامات گسترده مرتبط با نقض حقوق بشر و سرکوب، از جمله اتهام دخالت شخص بن سلمان در قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار واشنگتن پست، منحرف کنند؟

مدیران EA قبلاً پاسخ داده‌اند: خیر؛ اما برخی از کارمندان این شرکت همچنان قانع نشده‌اند.

پروژه‌هایی که با خواسته‌های دولت سعودی هم‌راستا نباشند، تأیید نخواهند شد

گروهی از کارمندان کنونی EA در ایالات متحده و کانادا، که به دلیل ترس از تلافی‌های احتمالی خواستار ناشناس ماندن هستند، نگرانی‌های عمیقی را ابراز کرده‌اند. آن‌ها بر این باورند که عربستان سعودی به این ناشر آمریکایی به عنوان ابزاری برای تطهیر خود در رسانه‌های غربی نگاه می‌کند.

یکی از منابع مطلع در این باره اظهار داشت:

با وجود بازی‌هایی نظیر FC، Madden و Battlefield، این استودیو در سطح جهانی دسترسی و نفوذ زیادی دارد. در جلسات عمومی شرکت به ما وعده داده شده که این خرید، تأثیر منفی بر فرهنگ شرکت نخواهد گذاشت؛ اما این ادعا بر این فرض استوار است که فرهنگ فعلی شرکت EA، از ابتدا فرهنگی اخلاق‌مدار و با حسن نیت بوده است.

شخص دیگری این واگذاری را فرصتی برای عربستان سعودی توصیف کرد تا با تغییر یک فرهنگ سازمانی تثبیت‌شده و نسبتاً مترقی، افکار عمومی را از سابقه منفی و قهری خود در زمینه حقوق بشر منحرف کند.

تمام کسانی که با رسانه Game Developer گفت‌وگو کرده‌اند، تأکید کردند که مدیریت عالی‌رتبه EA به‌صراحت اعلام کرده است که این معامله بر روند خلاقانه و عملیاتی شرکت تأثیری نخواهد گذاشت؛ اما برخی از کارمندان به سختی می‌توانند حقیقت را در این گفته‌ها پیدا کنند. یکی از منابع فاش کرد که پس از نهایی شدن این قرارداد، بسیاری از کارمندان به شکلی ناامید و بی‌اعتماد باقی مانده‌اند؛ این احساس ناامیدی حتی در پایدارترین استودیوهای زیرمجموعه این ناشر، مانند استودیوی Maxis، خالق بازی پرطرفدار The Sims، مشاهده می‌شود.

در عرصه عمومی، استودیوی Maxis اعلام کرده است که پایبندی‌اش به ارزش‌هایی همچون پذیرش تنوع، آزادی انتخاب، خلاقیت، جوامع کاربری و بازی همچنان پابرجاست و تا سال ۲۰۲۶ و پس از آن پابرجا خواهد ماند. این بیانیه در ژانویه سال جاری، یعنی پس از برملا شدن خبر این واگذاری منتشر گردید.

با این حال، باور برخی از کارمندان این است که اکنون تعدیل نیرو و اخراج اجتناب‌ناپذیر است و احتمالاً پروژه‌های خاصی به منظور جلب رضایت ناظران جدید و سعودی شرکت، لغو یا نادیده گرفته خواهند شد. آن‌ها هیچ امیدی ندارند که مدیریت EA درباره دلایل این تصمیمات شفاف‌سازی کند؛ به‌خصوص اکنون که این شرکت خصوصی شده و دیگر به پاسخگویی در برابر سهام‌داران خرد در بازار بورس verpflichtet نیست.

یکی از منابع در این باره اشاره کرد:

ولیعهد عربستان قرار نیست در یکی از جلسات عمومی شرکت حاضر شود و بگوید ما دیگر این کارها را انجام نمی‌دهیم؛ بلکه به سادگی پروژه‌ها تأیید و امضا نخواهند شد، زیرا یا به‌طور آشکار با خواسته‌های دولت سعودی همنوا نیستند، و یا به‌صورت ضمنی اینطور فرض می‌شود که مدیران EA با خود فکر می‌کنند: بهتر است سعی کنیم پروژه‌هایی مطابق میل مالکان خود بسازیم، زیرا اگر پیشنهاد دیگری بدهیم، ممکن است دولت آن را نپسندد یا تأیید نکند.

این فرد همچنین بیان کرد که بهترین سناریو این است که مالکان جدید، EA را به حال خود رها کنند تا به صورت مستقل عمل کند.

با این حال، حتی در شرایط ایده‌آل، افرادی که با Game Developer گفتگو کرده‌اند، اظهار داشتند که پذیرش این موضوع که تحت مالکیت رژیمی قرار دارند که به سرکوب مردم خود متهم است، چه بسا دشوار خواهد بود.

شخص دیگری گفت:

قطعا دشوار است که نسبت به خریداری شدن توسط رژیمی که به شدت از جامعه مترقی فاصله دارد، احساس خوبی داشته باشیم. بنابراین، این رخداد برای هر کسی که این معامله را از منظر اخلاقی ناپسند می‌داند، به شدت آسیب‌زا است. حس خوبی نیست.

شخص دیگری ابراز کرد که با آگاهی از اینکه تحت مالکیتی کار می‌کند که خانواده‌اش را به دلیل تفاوت‌هایشان به عنوان انسان‌هایی غیرطبیعی می‌بیند، احساس نادرست و ناپسندی دارد.

او افزود:

اگر فرهنگ EA ذره‌ای از شرافت و اصول اخلاقی برخوردار بود، هرگز با شاهزاده‌ای که به گرایش‌ها و قومیت‌های بسیاری از کارمندان کنونی این شرکت بی‌احترامی می‌کند، وارد معامله نمی‌شد. به‌علاوه پای شخصی مثل جرد کوشنر نیز در این معادله تجاری نامناسب در میان است که فقط زخم ما را نمک می‌زند. فقط با فکر کردن به این موضوع احساس چندش می‌کنم، اما گزینه دیگری برای ترک اینجا وجود ندارد. دوست دارم بروم، اما کار نیست و من باید هزینه‌های زندگی‌ام را تأمین کنم.

فاصله روزافزون بین مدیران ارشد و کارمندان

با توجه به پیامدهای احتمالی ناشی از این واگذاری، ممکن است تصور کنید EA به دغدغه‌های کارمندان اهمیت می‌دهد، به ویژه از آن جهت که شرکت برای تحقق خواسته‌های مالکان جدید و انجام تعهدات مالی خود به همین کارمندان برای ساخت بازی نیاز دارد. اما طبق اظهارات مصاحبه‌شوندگان، واقعیت چنین نیست. یکی از منابع گفت که مدیریت جلسات پرسش و پاسخ کوتاهی را در حین گردهمایی‌های داخلی برگزار کرده، اما پاسخ‌ها به سوالات عمدتاً قانع‌کننده نبوده‌اند.

یکی از کارمندان اظهار داشت:

نگرانی‌های زیادی درباره وضعیت پس از این واگذاری وجود دارد و پاسخ‌ها بیشتر شبیه به اطمینان‌ها و اعتبارسنجی‌های مبهم هستند. این اقدامات برای کاهش نگرانی کارمندان در خصوص امنیت شغلی یا نفوذ مالکان سعودی در روند خلاقانه بازی‌ها کافی نبوده است. اگر بخواهم کنایه‌ای بزنم، ارتباطات داخلی مدیران و صحبت‌هایشان درباره آینده ما، درست مثل سالادی است که فقط سس آن تغییر کرده باشد اما محتویاتش همچنان همان حرف‌های تکراری است. آن‌ها تنها وانمود می‌کنند که به سوالات پاسخ می‌دهند بدون اینکه واقعاً پاسخی بدهند.

منابع متعدد به Game Developer گفتند که در یک نشست عمومی در پاییز ۲۰۲۵، بسیاری از کارمندان شروع به پرسیدن سوالاتی در خصوص تأثیر این معامله بر فرهنگ داخلی و امنیت شغلی خود کردند. به بیان دو منبع مطلع، پس از پایان این نشست، مدیران یکی از بخش‌های EA فراموش کردند که میکروفون‌های خود را خاموش کنند؛ بنابراین، زمانی که یکی از آن‌ها با صدای زیر کلمه «بچه‌کوچولوها» را به زبان آورد، همه کارمندان آن را شنیدند.

اگرچه منابع Game Developer نظرات متفاوتی در این باره داشتند که آیا این کنایه به کارمندان نگران مرتبط بوده یا صرفاً یک نظر تصادفی بوده است، اما واضح است که فاصله‌ای شفاف میان سطوح مدیریتی و کارمندان عادی در EA وجود دارد. دو منبع دیگر نیز به یاد آوردند که در یک جلسه عمومی دیگر، یکی از مدیران اجرایی شوخ‌طبعانه گفت که باید یک پونی دیگر برای فرزندش خریداری کند، زیرا طبق تقویم قمری چینی، امسال سال اسب است. یکی از افراد احساس کرد که این گویش چیزی جز شوخی نبوده، اما باز هم گویای فاصله عمیق میان شرایط معیشتی مدیران و کارمندان است.

یکی از کارمندان این موضوع را بیان کرد:

برخی از ما در تأمین هزینه‌های زندگی روزمره مشکل داریم. عده‌ای از ما شغل خود را از دست داده‌ایم و هیچ امیدی برای یافتن کار جدید نداریم. تقریبا می‌توانم شرط ببندم که بیشتر ما حتی یک پونی نداریم!

در واکنش به این موارد، منبع دیگری گفت که احساس راحتی یک مدیر ارشد در مطرح کردن چنین شوخی‌هایی، نشان‌دهنده آن است که این افراد تا چه اندازه از واقعیت زندگی یک کارمند معمولی دور هستند. این موضوع واقعاً آزاردهنده است.

اگرچه کسانی که صحبت کرده‌اند، در ابراز انزجار از این قرارداد توافق دارند، اما توضیح دادند که کارمندان دارای سهام در EA در نتیجه این خرید ممکن است سود قابل توجهی به دست آورند. به گفته یکی از منابع، این ممکن است برخی از نگرانی‌های فوری را کاهش دهد یا توجهات را به سمت دیگر منحرف کند.

او توضیح داد:

قیمت سهام در اوج خود قفل شده است و همه کسانی که سهام دارند، منتظر یک پول بادآورده و کلان هستند. این برای آن‌ها عالی است، اما بسیاری از کارمندان، نیروهای موقتی هستند و هرگز سهامی دریافت نکرده‌اند. بنابراین در حالی که این مبالغ کلان برای عده‌ای فوق‌العاده است، شامل حال همه نمی‌شود.

او افزود:

علاوه بر این، ساختار پاداش‌های آینده هنوز بسیار مبهم است. لذا هیچ‌کس در حال جشن برای این اتفاق نیست، بلکه همه می‌پرسند چقدر نصیب من خواهد شد؟ و من نمی‌توانم آن‌ها را سرزنش کنم. در این شرایط، تنها کاری که می‌توانید انجام دهید این است که امروز پول خود را بگیرید و بروید، زیرا فردا ممکن است بی‌کار شوید.

شخص دیگری بیان کرد که مدیریت EA پرداخت سهام را مانند طعمه‌ای برای فریب کارمندان به نفع خود توصیف کرده است. اما در حالی که ممکن است برخی از این پول بهره‌مند شوند، این واقعیت که معامله با چنین ارزش‌گذاری بالایی و با پشتوانه یک بسته تأمین مالی ۲۰ میلیارد دلاری از بانک جی‌پی مورگان چیس انجام شده، بسیاری را ترغیب کرده که اخراج‌ها و احتمالاً فروش برخی از بخش‌های دارایی‌های شرکت کاملاً محتوم خواهد بود.

شرکت EA این نظر را رد کرده است. این شرکت در قسمت پاسخ به سوالات متداول کارمندان که در اکتبر ۲۰۲۵ منتشر کرد، اعلام کرد که در موقعیت مالی قوی قرار دارد و ادعا کرد که پذیرش این بدهی تأثیری بر توانایی شرکت در زمینه سرمایه‌گذاری و رشد نخواهد داشت. در این بخش آمده است:

با تولید جریان نقدی قدرتمند، حتی با وجود این بدهی جدید، ما به عنوان یک شرکت خصوصی به دنبال فرصت‌های رشد ارگانیک و غیر ارگانیک خواهیم بود. کنسرسیوم خریداران نیز انتظار دارد در کسب‌وکار ما سرمایه‌گذاری کند و به ما این امکان را می‌دهد که نوآوری را تسریع کرده و فرصت‌های جدیدی برای رشد بیابیم.

سخت است تصور کنیم تیم‌ها و بازی‌های ناکارآمد منحل یا فروخته نشوند

شرکت EA همچنین اصرار دارد که در پی این واگذاری، هیچ اخراج فوری و مستقیمی نخواهد داشت. این موضع در متن پرسش و پاسخ‌های متداول سال گذشته نیز ابراز شده است، اما معلوم نیست این ناشر تا چه حد حاضر است تعهدات خود را به تعریفی محدود کند. منابع ما پیش‌بینی می‌کنند که به زودی جواب این سؤال را معلوم خواهند کرد.

یکی از کارمندان گفت:

با توجه به وضعیت کلی صنعت بازی و همچنین شرایط داخلی EA، همه تصور می‌کنند که دائماً تحت خطر اخراج قرار دارند. نوعی بدبینی وجود دارد که انتظار داریم این اخراج‌ها به‌صورت دسته‌جمعی و غیرمنتظره انجام نشود، بلکه به شکل موج‌هایی از اخراج‌های کوچک جاری شوند، تا شرکت مجبور نشود هشدارهای قانونی مربوط به اخراج‌های گروهی (WARN) را منتشر کند.

بر اساس قانون فدرال اطلاع‌رسانی تعدیل و بازآموزی کارگران (WARN Act) در ایالات متحده، کارفرمایان موظفند پیش از انجام اخراج‌هایی که شامل تعداد یا درصد مشخصی از کارگران می‌شود، اخطار کتبی زودهنگام و قابل‌رؤیتی را صادر کنند. اکنون کارمندان نگرانند که EA به منظور جلوگیری از افشای عمومی اطلاعات، برخی تیم‌ها را با اخراج‌های خرد و مرحله‌ای از بین ببرد.

تمامی افرادی که به این گزارش پرداخته‌اند، نگران این موضوع هستند که در شرکت EA که حالا با بدهی مواجه شده، تعدیل نیرو به یک نتیجه‌گیری قطعی و غیرقابل عدم اجتناب تبدیل شود. آن‌ها احساس می‌کنند تنها پرسش این است که چه کسانی اجازه خواهند داشت شغل خود را حفظ کنند، کدام بازی‌ها ضروری شناخته می‌شوند و کدام استودیوها ممکن است با احتمال بالایی به فروش برسند و شانس بقا کمتری داشته باشند.

یکی از افراد بیان کرد:

سخت است که فکر کنیم تیم‌ها یا بازی‌هایی که عملکرد ضعیفی دارند، منحل یا به فروش نروند. تاریخ خریدهای استقراضی نشان می‌دهد که این دقیقاً روش کار است؛ اصرارهای مدیران بر اینکه شرایط این بار متفاوت است، بی‌فایده است. من هیچ اطلاعات خاصی از داخل شرکت ندارم، اما برای پیش‌بینی اوضاع و روند آن نیازی به چنین اطلاعاتی نداریم، تنها چیزی که ترسناک و نامعلوم است این است که چه سرعتی و تا چه حد قرار است بودجه‌ها کاهش یابند تا این بدهی‌ها پرداخت شوند. هر سالی که جریان نقدینگی EA کمتر شود، سال بدی برای کارمندان خواهد بود.

فضای حاکم بر شرکت به‌طرز قابل توجهی ناامیدکننده است؛ اما یکی از منابع ادعا کرد که زمانی وجود داشته که به نظر می‌رسید رهبران EA واقعاً نگران کارمندان خود بودند؛ روزهایی که اکنون در خاطره‌ها گم شده‌اند. او توضیح داد:

زمانی مدیران ارشد بیشتر با ما در تعامل بودند و پاسخ‌های صادقانه‌تری در رابطه با شرایط شرکت ارائه می‌دادند؛ در آن زمان واقعاً احساس می‌کردیم به ما اهمیت داده می‌شود. اما آن روزها به سال‌های پیش باز می‌گردند. اکنون بیشتر صحبت‌هایشان، مزخرفات تکراری و خسته‌کننده است.

رسانه Game Developer برای کسب توضیحات با شرکت EA تماس برقرار کرد، اما این شرکت از هرگونه اظهارنظر در این رابطه خودداری نمود.