اعطای مسئولیت صدور مجوز تاکسی‌های اینترنتی به شهرداری‌ها

تاکسی‌های آنلاین که بیش از یک دهه است به فعالیت خود ادامه می‌دهند، در حمل‌ونقل شهری، ایجاد اشتغال و گسترش خدمات آنلاین تأثیر زیادی داشته‌اند. با این حال، برخی از نهادهای دولتی هنوز به درک صحیحی از ماهیت این پلتفرم‌ها نرسیده‌اند. تصمیم مجلس برای سپردن صدور مجوز به ۱۳۰۰ شهرداری، موجب افزایش نگرانی در میان فعالان این حوزه گردیده است. این اقدام ممکن است به تفکیک تصمیم‌گیری‌ها، افزایش هزینه‌ها برای شرکت‌ها و رانندگان و کاهش کیفیت خدمات منجر شود، در حالی که چارچوب قانونی مصوب در سال ۱۳۹۸ همچنان معتبر و اجرایی است.

تحول بازار تاکسی‌های اینترنتی

صنعت تاکسی‌های اینترنتی در ایران به مرحله قابل توجهی از بلوغ رسیده و نقش مهمی در کاهش سفرهای نامنظم، بهبود کیفیت حمل‌ونقل و ایجاد فرصت‌های شغلی ایفا کرده است. این پلتفرم‌ها مدت‌هاست که بر اساس دستورالعمل مصوب در سال ۱۳۹۸ درباره نظارت بر خدمات هوشمند مسافری عمل می‌کنند و این دستورالعمل به روشنی وظایف و نقش‌های نهادهای مرتبط، شامل وزارت کشور و شهرداری‌ها را تعیین کرده است. با این حال، شهرداری‌ها تا کنون از اجرای مؤثر نظارت و صدور مجوز امتناع کرده و سعی داشته‌اند تا اختیارات خود را در صدور مجوز به دست آورند.

چالش‌های تفویض مجوز به شهرداری‌ها

تغییر در مرجع صدور مجوز می‌تواند مشکلات جدی ایجاد نماید. در صورتی که هر پلتفرم ملزم به همکاری و هماهنگی با بیش از ۱۳۰۰ شهرداری باشد، این موضوع سبب پراکندگی در تصمیم‌گیری، افزایش هزینه‌ها و کاهش هماهنگی در سیاست‌گذاری خواهد شد. تعدادی از شهرداری‌ها خود به‌طور مستقیم در زمینه حمل‌ونقل فعالیت دارند و تفویض اختیار صدور مجوز به نهادی که خود رقیب بازار است، موجب تعارض منافع صریح خواهد شد. این وضعیت می‌تواند به محدوده‌ای برای رقابت سالم، نوآوری و کیفیت خدمات منجر شود.

پیامدها برای رانندگان و کاربران

تمرکز صدور مجوز در دست شهرداری‌ها ممکن است هزینه‌ها را برای کاربران و رانندگان افزایش دهد و کیفیت خدمات را زیر سؤال ببرد. تصمیمات غیرکارشناسی در زمینه تعرفه‌ها، مالیات‌ها و الزامات اقتصادی، فشار بیشتری به رانندگان و شرکت‌ها می‌آورد. علاوه بر این، شهرداری‌ها به‌درستی مدل کسب‌وکار پلتفرمی را درک نکرده‌اند و تمرکز بر صدور مجوز، می‌تواند انگیزه برای نوآوری و توسعه خدمات را کاهش دهد.

راهکار و آینده نگری

برای رسیدن به رشد پایدار در صنعت تاکسی‌های اینترنتی، ضروری است که نقش صدور مجوز از نظارت و تنظیم‌گری تفکیک گردد. چارچوب قانونی سال ۱۳۹۸ به‌درستی وظایف نهادهای مسئول را تعیین کرده و تاکسی‌های اینترنتی به آن پایبندند. تمرکز بر اجرای دقیق این دستورالعمل، شفاف‌سازی وظایف نهادها و درک صحیح از مدل پلتفرمی، بهترین راهکار برای غلبه بر چالش‌ها به شمار می‌آید.

نامه معاون اول رئیس‌جمهور بیانگر تمایل دولت به ساماندهی و نظارت بر تاکسی‌های اینترنتی است، اما تا زمانی که مرجع صدور مجوز و نقش نهادهای نظارتی به‌وضوح مشخص نشود، بازار تاکسی‌های اینترنتی با ابهام و تصمیم‌گیری‌های پراکنده روبه‌رو خواهد بود.

منبع: ایرانیان استارتاپ