افزایش نجومی قیمت خودرو در حال شکل‌گیری است؛ توانایی خرید مصرف‌کنندگان به شدت کاهش می‌یابد

تولیدکنندگان خودرو در سطح کشور، به‌طور مداوم قیمت‌های خود را افزایش می‌دهند و به دنبال آن، واردکنندگان نیز از مدتی پیش قیمت محصولات خود را بالا برده‌اند. به عبارتی، طوفان قیمتی خودرو، که کارشناسان از مدت‌ها پیش نسبت به آن هشدار می‌دادند، به‌طور جدی در حال بروز است.

هشدارهای پیشین درباره سونامی قیمت خودرو

از اواخر پاییز سال جاری، نوسانات قیمت ارز در بازار آغاز شده و در هفته‌های ابتدایی دی‌ماه ۱۴۰۴، قیمت ارزها و طلا به سطوح جدیدی صعود کرد. در این زمان، قیمت خودروهای وارداتی نیز به‌طرز قابل‌ملاحظه‌ای افزایش یافت. شرکت‌های فعال در واردات به تدریج قیمت محصولات خود را به‌طور چشمگیری افزایش دادند. به‌عنوان نمونه، قیمت خودرو وویا فری که در میانه پاییز ۱۴۰۴ معادل پنج میلیارد تومان بود، اکنون به هفت میلیارد تومان رسیده است.

در آن مقطع زمانی، برخی از کارشناسان و فعالان بازار خودرو اخطار دادند که این افزایش در قیمت خودروهای وارداتی منجر به رشد قیمت خودروهای مونتاژی و در نهایت خودروهای داخلی خواهد شد. حالا که تقریباً یک‌ماه از شروع افزایش قیمت‌ها در بازار خودرو گذشته است، سونامی قیمت‌ها در حال نمایان شدن است.

در تاریخ هفتم بهمن‌ماه ۱۴۰۴، شرکت ایران‌خودرو قیمت خودروهای خود را به‌طرز قابل‌توجهی افزایش داد. به‌نظر می‌رسد که هیچ‌یک از مدل‌های خودرو سواری ایران‌خودرو اکنون با قیمتی کمتر از یک میلیارد تومان به فروش نمی‌رسند. همچنین، نماد معاملاتی سایپا متوقف شد تا اقدام به افزایش قیمت‌های خود کند. بنابراین، به‌زودی مدل‌های کوییک و ساینا نیز از دسترس خریداران خارج خواهند شد.

کاهش فزاینده قدرت خرید مصرف‌کننده

از حدود شش سال پیش که وضعیت بازار و صنعت خودرو به‌دلیل تحریم‌ها مختل شد، شاهد تداوم روند کاهش قدرت خرید مصرف‌کننده هستیم. این روند در برخی مقاطع به‌سرعت و در بعضی دیگر به‌طور آرام پیش رفته است. تنها افرادی که از قبل صاحب خودرو بودند یا سرمایه خود را در بازارهای طلا و ارز ذخیره کرده بودند، توانسته‌اند از کاهش ارزش واقعی قدرت خرید خود جلوگیری کنند.

بدون شک، اکنون برای خریداران ایرانی، خرید یک خودروی صفر بدون پس‌انداز پیشین امکان‌پذیر نیست. حتی مبلغ تسهیلات بانکی نیز به‌طرز معناداری با قیمت‌های رسمی خودروها فاصله دارد و دریافت وام بانکی به تنهایی برای خرید خودرو کافی نیست. همچنین، به‌نظر می‌رسد خودروسازان تمایل چندانی به آغاز سیستم فروش لیزینگی محصولات خود در کوتاه‌مدت نداشته باشند.

برای جلوگیری از تبعات سونامی قیمت خودرو و ادامه فعالیت در خرید و فروش، فعالان بازار طرح‌های فروش اقساطی به همراه چک را به خریداران پیشنهاد می‌دهند. در این طرح‌ها، سود عمده‌ای از خریداران گرفته می‌شود که به‌طور میانگین حدود ۶۰ درصد در سال است. بسیاری از مصرف‌کنندگانی که ناچار به پذیرش این شرایط هستند، خودروهای داخلی را با قیمت بالا و سود چشمگیر خریداری می‌کنند.

با توجه به شرایط موجود، به‌نظر می‌رسد رکود تورمی در بازار خودرو تشدید خواهد شد و قیمت‌ها به‌صورت صعودی افزایش خواهند یافت. در عوض، تقاضا برای خرید خودرو مجدداً سیر نزولی خواهد داشت. در نتیجه، مالکان خودرو اکنون دارای خودروهایی با ارزش میلیاردی هستند که فروش آن‌ها به‌سادگی امکان‌پذیر نخواهد بود.