خودرو دیگر به عنوان یک دارایی سرمایه‌ای شناخته نمی‌شود، افت شدید بازار را تشدید می‌کند

این روزها، بازار خودروی ایران در شرایطی آرام و بغرنج به سر می‌برد. رکود شدیدی که بر این بازار حاکم شده است، موجب کاهش تقاضا در بین مصرف‌کنندگان به حداقل رسیده است. این کاهش شدید تقاضا در کنار قیمت‌های بالایی که برای خریداران به‌نظر می‌رسد، سبب شده تا خودرو دیگر جایگاه خود را به‌عنوان یک کالای سرمایه‌ای از دست بدهد.

خودرو دیگر کالا سرمایه‌ای نیست

از ابتدای دهه ۱۳۷۰ تا به امروز، خودرو در ایران به‌عنوان یک کالای سرمایه‌ای به‌شمار می‌رفت. این شرایط در زمان‌های مختلف به‌واسطه تغییرات بازار دچار نوسان‌های مختلفی شده اما به‌طور کل خودرو به‌عنوان یک منبع سرمایه‌ای برای خریداران به‌شمار می‌رفت. اکنون، کاهش شدید توان خرید مردم و افزایش مداوم قیمت‌ها موجب شده که این کالای ارزشمند از جایگاه خود به‌عنوان یک سرمایه روشن کند.

با این حال، نباید گمان کنیم که این بحران موجب کاهش قیمت خودرو شده است. قیمت‌ها همچنان بالا هستند اما خریداری برای آن‌ها وجود ندارد. تنها خودروهایی که در رنج قیمت زیر ۴۰۰ میلیون تومان قرار دارند، به سادگی به فروش می‌رسند و فروش باقی خودروها با دشواری همراه است. با توجه به تحولات جاری در بازار طلا و ارزهای خارجی، احتمال اینکه مالکان تصمیم بگیرند قیمت‌ها را در کوتاه‌مدت کاهش دهند، بسیار ضعیف به‌نظر می‌رسد.

از سوی دیگر، می‌توان این شرایط را به‌عنوان یک فرصت مثبت تحلیل کرد. در بسیاری از کشورها، خودرو به‌عنوان یک کالای مصرفی محسوب می‌شود و کشور ما نیز باید به این سمت برود. بنابراین، به شرط ادامه این رکود، در درازمدت قیمت‌ها به سمت پایین حرکت خواهند کرد یا اگر افزایش قیمت‌ها ادامه یابد، سرعت آن کاهش خواهد یافت و مصرف‌کنندگان می‌توانند خود را با این قیمت‌ها سازگار کنند.

عوامل رکود و تحلیل کارشناسان

«مسیح فرزانه»، کارشناس صنعت خودرو در وزارت صمت، چندین عامل مؤثر را به‌عنوان دلایل رکود در بازار خودروسازی و خروج این کالا از لیست کالاهای سرمایه‌ای بیان می‌کند که در ادامه به توضیح آن‌ها خواهیم پرداخت.

• اثر رکود تورمی بر قیمت‌ها: بر خلاف سال‌های گذشته، نوسانات قیمتی ارز دیگر تأثیر قابل توجهی بر قیمت خودروها ندارند. به‌دلیل کمبود نقدینگی در دست مصرف‌کنندگان، تغییرات قیمتی ارز بر بازار خودرو تأثیری نمی‌گذارد. در حقیقت، رکود اقتصادی و کاهش توان خرید، مانع از جهش‌های قیمتی خودرو شده است.
• کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در بازار خودرو: در طی چند ماه اخیر، خودرو جذابیت خود را به‌عنوان یک گزینه سرمایه‌گذاری از دست داده است. سرمایه‌گذاران تمایل دارند که سرمایه خود را به بازارهای طلا و ارز منتقل کنند. سود میانگین خودرو در سال ۱۴۰۳ حدود ۲۵ درصد بوده، در حالی که طلا و دلار در همین برهه زمانی بهره‌وری بین ۶۰ تا ۱۳۰ درصدی را تجربه کرده‌اند.
• خروج خریداران واقعی از بازار: هم‌اکنون به ازای هر ۱۰ فروشنده، تنها دو خریدار در بازار حضوردارند. خریداران چندان اشتیاقی به خرید خودرو ندارند و برخی از فروشندگان نیز در انتظار ثبات قیمت ارز هستند.