عربستان به عرصه خودروسازی وارد شد؛ رونمایی از دو خودرو برقی با فناوری بی‌ام‌و و فاکسفان

عربستان سعودی که به تازگی از کمبود در صنعت خودروسازی رنج می‌برد، حالا به عنوان یکی از کشورهای پیشرو در این حوزه شناخته شده و نخستین خودروهای ملی خود را به صحنه عرضه کرده است؛ این خودروها تمام‌برقی با قدرتی فراتر از ۸۰۰ اسب‌بخار، معماری ۸۰۰ ولتی، باتری ۱۱۲ کیلووات‌ساعتی و تکنولوژی‌های نوین که بخشی از آن‌ها از شرکت‌های معتبر جهانی به دست آمده‌اند، می‌باشند.

نام این برند Ceer است و محصولات ابتدایی آن تحت عنوان EXOBOT در دو مدل سدان و SUV رونمایی شده‌اند. این پروژه بخشی از برنامه Vision 2030 عربستان برای تنوع‌بخشی به اقتصاد و کاهش وابستگی به منابع نفتی است. نکته قابل توجه اینجاست که عربستان به فرآیند مونتاژ خودروهای خارجی بسنده نکرده و در حال ایجاد یک زنجیره‌ی جامع شامل طراحی، مهندسی، تأمین قطعات و تولید خودرو در کشور خود است.

شرکت خودرو برقی عربستان، Ceer، دقیقاً متعلق به چه کسی است؟

Ceer در سال ۲۰۲۲ با همکاری صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان (PIF) و شرکت تایوانی Foxconn تأسیس شد.

با این حال، داستان فناوری این پروژه پیچیده‌تر است. BMW تامین‌کننده فناوری و مجوز برخی از فناوری‌های کمپوننتی در این برنامه است، در حالی که Foxconn به طراحی معماری الکتریکی، سیستم‌های ارتباطی و نرم‌افزاری پرداخته است. بنابراین، نمی‌توان EXOBOT را به عنوان یک «BMW ساخت عربستان» معرفی کرد؛ Ceer یک برند ملی است که از فناوری‌ها و زنجیره تأمین بین‌المللی برای تولید محصولات خود بهره می‌برد.

EXOBOT چه مشخصاتی دارد؟

مدل‌های EXOBOT که معرفی شده‌اند، در بالاترین تیپ به یک باتری ۱۱۲ کیلووات‌ساعتی و معماری ۸۰۰ ولتی مجهز شده‌اند.

در نسخه سدان، برد افشا شده بیش از ۶۰۰ کیلومتر و برای مدل SUV بالای ۵۰۰ کیلومتر اعلام شده است. هر دو خودرو از سیستم سه‌موتوره برخوردارند و قدرت کلی در نسخه معرفی‌شده به عددی نزدیک به ۸۳۸ تا ۸۵۰ اسب‌بخار می‌رسد.

شتاب از صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت برای سدان در حدود ۲.۶ ثانیه و برای SUV نیز در حدود ۲.۹ ثانیه تخمین زده شده است. سیستم Torque Vectoring و در برخی نسخه‌ها، تعلیق بادی نیز در نظر گرفته شده است.

معماری ۸۰۰ ولتی تنها یک عدد تبلیغاتی نیست؛ بلکه این طراحی امکان شارژ سریع‌تر و مدیریت بهینه توان را فراهم می‌آورد و نشان‌دهنده این است که Ceer از آغاز، محصولات خود را در سطح خودروهای برقی پیشرفته جهانی تعریف کرده است.

قیمت دو خودرو برقی عربستان چقدر است؟

در حال حاضر قیمت رسمی EXOBOT مشخص نشده و بنابراین نمی‌توان عدد دقیقی برای مقایسه با خودروهای موجود در بازار عربستان ارائه کرد.

این نکته اهمیت دارد؛ زیرا Ceer هنوز در مرحله شروع تولید تجاری قرار دارد و اولین تحویل‌ها برای سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده است. به همین دلیل، قیمت نهایی، تیپ‌بندی و هزینه مالکیت آن باید پس از اعلام رسمی مورد بررسی قرار گیرد.

قرار است چند دستگاه تولید شود؟

نکته مهم‌تر از تعداد مدل‌ها، ابعاد پروژه صنعتی Ceer است.

کارخانه این شرکت در King Abdullah Economic City ساخته شده و مساحتی بالغ بر یک میلیون مترمربع دارد. قرارداد ساخت این مجموعه ارزش بیش از ۵ میلیارد ریال سعودی دارد و کارخانه شامل بخش‌هایی مانند پرس‌کاری، بدنه‌سازی، رنگ‌آمیزی و مونتاژ نهایی خواهد بود.

ظرفیت هدف در این کارخانه از منابع مختلف حدود ۱۷۰ تا ۲۴۰ هزار دستگاه در سال عنوان شده است؛ لذا لازم است بین ظرفیت طراحی کارخانه و تولید واقعی تمایز قائل شد. تولید انبوه خودروهای Ceer از اواخر ۲۰۲۶/۲۰۲۷ به مرحله عملیاتی خواهد رسید و هنوز نمی‌توان این ظرفیت را با تولید واقعی یک خودروساز معتبر مقایسه کرد.

Ceer همچنین اعلام کرده که در کنار این دو خودرو، در پنج سال آینده مجموعه‌ای شامل هفت مدل را توسعه خواهد داد؛ محصولاتی از کلاس‌های مختلف و حتی با پیشرانه‌های متنوع، نه تنها خودروهای برقی.

بازار هدف؛ عربستان یا جهان؟

Ceer در نخستین مرحله بازار عربستان و کشورهای خلیج فارس را نشانه‌گذاری کرده است؛ اما برنامه‌های شرکت به بازار داخلی محدود نمی‌شود.

این استراتژی کاملاً منطقی به نظر می‌رسد. عربستان هم از نظر قدرت خرید بالا، هم زیرساخت‌های صنعتی و لجستیکی رو به رشد و هم بازار کشورهای GCC، می‌تواند نخستین بازار صادراتی برای یک برند جدید باشد.

از سوی دیگر، طراحی محصولات از ابتدا با دیدگاهی منطقه‌ای انجام شده است؛ به این معنا که Ceer قصد ندارد تنها یک خودروی دولتی یا پروژه نمایشی باشد، بلکه هدفش ایجاد یک برند تجاری قابل صادرات است.

تفاوت های استراتژیک با صنعت خودروسازی ایران

در پروژه Ceer، دولت از ابتدا فقط به عنوان خریدار یا حامی محصول نیست؛ بلکه PIF به عنوان سرمایه‌گذار اصلی در این پروژه حضور دارد، Foxconn دانش و توان صنعتی الکترونیک و معماری خودرو را تجهیز کرده و BMW فناوری کمپوننتی را به این پروژه ارائه می‌دهد و شرکت‌های بین‌المللی دیگر نیز در ساخت کارخانه و زنجیره تأمین مشارکت دارند.

حتی در سال ۲۰۲۶، Ceer به منظور بومی‌سازی زنجیره تأمین خود، ۱۶ قرارداد به ارزش کلی ۳.۷ میلیارد ریال سعودی به امضا رسانده است.

این به معنای این است که عربستان به دنبال ساختن چیزی فراتر از یک «برند خودرو» است: یک اکوسیستم صنعتی نوین.

تفاوت مهم با ایران‌خودرو

تفاوت اصلی را می‌توان در یک جمله بیان کرد:

ایران دهه‌ها در زمینه تولید خودرو فعالیت دارد و اکنون باید فناوری و مدل کسب‌وکار خود را به‌روز کند؛ در حالی که عربستان تازه پا به این صنعت گذاشته و می‌تواند طراحی صنعتی خود را از آغاز با فناوری‌های نسل جدید ترتیب دهد.

با این حال، Ceer باید هنوز یکی از اصلی‌ترین آزمون‌های خود را عبور کند: تولید انبوه، کنترل کیفیت، رقابتی بودن قیمت، خدمات پس از فروش و فروش واقعی در بازار.

چالش بزرگ خودرو برقی عربستان در بازاری پر رقابت

اگر عربستان بتواند به عنوان یک کشور بدون سابقه قابل توجه در حوزه تولید خودرو، در عرض چند سال یک برند ملی، کارخانه‌ای با مقیاس جهانی، زنجیره تأمین بین‌المللی و محصولی با معماری ۸۰۰ ولتی و بالای ۸۰۰ اسب‌بخار ایجاد کند، نشان‌دهنده این است که رقابت در صنعت خودروسازی خاورمیانه ممکن است در سال‌های آینده شکل متفاوتی به خود بگیرد.