تأثیر کمبود رم بر افزایش قیمت کالاهای الکترونیکی تا چه حد است؟

تأمین‌کنندگان حافظه ضربه‌ای سخت به صنعت بازی‌های ویدئویی زده‌اند و به زودی شاهد وقوع مشابهی برای سایر حوزه‌ها خواهیم بود. هفته‌هاست که کاربران کامپیوتر با بحران افزایش سرسام‌آور قیمت حافظه دست‌وپنجه نرم می‌کنند، اما این موج به‌زودی دامنه اثر خود را به دیگر محصولات گسترش خواهد داد؛ چراکه سازندگان حافظه منابع خود را به سوی هدفی بزرگ‌تر و سودآورتر سوق می‌دهند: هوش مصنوعی.

بر اساس گزارشی از ورج، شرکت‌های فعال در زمینه هوش مصنوعی در حال خریدهای کلانی از حافظه DRAM برای دیتاسنترهای عظیم خود هستند و تولیدکنندگان حافظه نیز به تأمین نیازهای این شرکت‌ها نسبت به سایر صنایع اولویت می‌دهند. «جف یانوکوویچ»، معاون تحقیقاتی IDC، تصریح می‌کند: «DRAM در تمامی بخش‌های جامعه دیجیتال ما حضور دارد.» این بدین معناست که این نوع حافظه در دستگاه‌هایی نظیر لپ‌تاپ، تلفن‌های هوشمند، کنسول‌های بازی، تلویزیون‌های هوشمند، خودروها و حتی به میزان کمی در درایوهای SSD وجود دارد. او اضافه می‌کند: «در اینجا منافع عظیمی در کار است.»

تمام وسایل الکترونیکی در سال ۲۰۲۶ با افزایش قیمت مواجه خواهند شد

گوشی هوشمند مورد نظرتان احتمالاً در سال آینده با هزینه بیشتری به فروش خواهد رسید. گزارش‌ها حاکی از این است که ۱۲ گیگابایت حافظه رم در یک گوشی پرچم‌دار سامسونگ هم‌اکنون نزدیک به ۴۰ دلار بیشتر بر دوش شرکت تمام می‌شود. IDC برآورد می‌کند که تا سال ۲۰۲۶، به خاطر کمبود حافظه، فروش گوشی‌های هوشمند کاهش پیدا خواهد کرد و قیمت میانگین گوشی‌ها حدود ۹ دلار افزایش خواهد یافت. برخی برندها نظیر شیائومی در چین از هم‌اکنون مشتریان را از افزایش قیمت محصولات خود آگاه کرده‌اند. سازندگان لپ‌تاپ ممکن است به کاهش کیفیت روی آورند و اثر رشد قیمت‌ها احتمالاً در کنسول‌های بازی نیز احساس خواهد شد.

سه شرکت سامسونگ، SK Hynix و میکرون ۹۳ درصد از بازار جهانی DRAM را در کنترل دارند. داده‌های Counterpoint Research نشان می‌دهد که در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۵، سهم بازار SK Hynix به ۳۸ درصد می‌رسد، در حالی که سامسونگ با ۳۲ درصد و میکرون با ۲۳ درصد در جایگاه‌های بعدی قرار دارند. هیچ شرکتی دیگر سهمی بیش از ۵ درصد از بازار ندارد.

به نظر نمی‌رسد این سه غول تولیدکننده حافظه، هیچ عجله‌ای در کاهش قیمت‌های نجومی خود داشته باشند؛ چراکه آن‌ها در گزارش‌های مالی اخیر به رکوردهای سودآور خود اشاره کرده و سود خالصشان به طرز چشمگیری افزایش یافته است. به‌علاوه، به نظر می‌رسد این شرکت‌ها نگران تأمین رم‌هایی نیستند که معمولاً برای محصولات مصرفی استفاده می‌شدند، چرا که دیتاسنترها در حال بلعیدن این نوع حافظه هستند.

بخش کسب‌وکار حافظه سامسونگ حتی از بسیاری از محصولات مصرفی‌اش نیز فراتر رفته است. طبق آخرین گزارش مالی، درآمد بخش حافظه سامسونگ به حدود ۱۸.۱۲ میلیارد دلار رسیده که بیش از یک‌چهارم کل درآمد شرکت را تشکیل می‌دهد. این رقم تقریباً دو برابر درآمد کل بخش لوازم‌خانگی و تلویزیون سامسونگ در همان بازه زمانی است.

در این بین، میکرون که در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ حدود ۱۱.۳۲ میلیارد دلار درآمد کسب کرده، بزرگ‌ترین تغییرات را در پاسخ به تقاضای DRAM به‌وجود آورده است. این شرکت اعلام کرده که در نظر دارد برند معروف خود، Crucial را کنار بگذارد تا بتواند تمام تمرکز خود را بر تأمین حافظه مورد نیاز شرکت‌های هوش مصنوعی برای سرورها معطوف کند.

با رشد تقاضا برای چیپ‌های حافظه مرتبط با هوش مصنوعی، تولیدکنندگان بزرگ DRAM نیز برنامه‌های خود را به سمت سودآوری و موفقیت هدایت می‌کنند. سود خالص SK Hynix از ۵.۷۵ تریلیون وون کره (۳.۹۲ میلیارد دلار) در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۴، به ۱۲.۶ تریلیون وون (حدود ۸.۶ میلیارد دلار) در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۵ افزایش یافته است. میکرون نیز افزایش ۱۰ برابری در سود خالص سالانه خود را گزارش کرده است.

<pگزارش‌ها نشان می‌دهند که سامسونگ و SK Hynix ۴۰ درصد از ظرفیت تولید کل حافظه در جهان را به یک پروژه هوش مصنوعی اختصاص داده‌اند. این شرکت‌ها ظاهراً با OpenAI توافق کردند تا به‌طور ماهانه تا ۹۰۰ هزار ویفر DRAM برای پروژه استارگیت تأمین کنند.

سازندگان کامپیوترهای شخصی از افزایش قیمت محصولات خود خبر می‌دهند

برخی شرکت‌ها از هم‌اکنون قیمت‌های محصولات خود را افزایش داده‌اند. CyberPowerPC و Maingear که سازندگان کامپیوترهای سفارشی هستند، اعلام کرده‌اند که به‌دلیل فشار شدید هزینه‌ها در راستای رم، ناچار به افزایش قیمت محصولات خود خواهند بود. حتی شرکت Framework که بر تولید لپ‌تاپ‌های ماژولار تمرکز دارد، وضعیت مشابهی را گزارش کرده است. حتی رزبری پای، تولیدکننده کامپیوترهای تک‌بورد نیز مجبور به افزایش قیمت محصولات جدید خود شده و شرکت تولیدکننده کنسول‌های دستی OneXPlayer نیز به افزایش قیمت جدیدترین دستگاه خود اشاره کرده است.

نگرانی‌ها درباره قیمت Steam Machine نیز در حال افزایش است. شرکت Valve اعلام کرده که قیمت این محصول به‌طور مستقیم با بازار فعلی PC مدیریت خواهد شد. یک منبع ناشناس دیگر نیز اظهار کرده که مایکروسافت ممکن است به‌دلایل کمبود حافظه، بار دیگر قیمت ایکس‌باکس سری X را افزایش دهد؛ قیمتی که هم‌اکنون ۱۵۰ دلار بالاتر از قیمت عرضه آن در پنج سال پیش است.

شرکت‌ها به‌دنبال ایجاد کارخانه‌های جدید برای پاسخ به نیاز بازار هستند

به گزارش نشریه کره‌ای Seoul Economic Daily، شرکت SK Hynix درصدد سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیارد دلار برای تأسیس کارخانجات تولید جدید است و نخستین کارخانه آن در سال ۲۰۲۷ به بهره‌برداری خواهد رسید. همچنین میکرون برنامه‌ریزی کرده است تا یک کارخانه در نیویورک بسازد. اما باید توجه داشت که این تأسیسات بیشتر بر تولید برای دیتاسنترهای هوش مصنوعی تمرکز خواهند داشت و نه بر روی محصولات مصرفی. SK Hynix هفته گذشته به سرمایه‌گذاران خود اعلام کرد که کمبود حافظه تا اواخر ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت.