توکنایز کردن کسبوکارهای کوچک و متوسط میتواند به عنوان یک گزینه به جای واگذاری عمومی سهام شناخته شود
پنل تخصصی با عنوان «کاربرد کریپتو در تجارت و سرمایهگذاری» به میزبانی آکادمی سامان، صبح امروز به وقوع پیوست. این جلسه به بررسی جنبههای مختلف کاربرد کریپتو در دنیای کسبوکار و پیشنهاداتی برای روشهای جایگزین در خصوص عرضه ETF بیتکوین اختصاص داشت. همچنین، در این پنل به اهمیت توکنیزه کردن شرکتهای کوچک و متوسط بهعنوان گزینهای نوین برای عرضه اولیه سهام و تسهیل تأمین مالی پروژههای کوچک اشاره شد.
در این نشست، امیر بهزادینیا، مدیر دپارتمان بیزینس آبانتتر، در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر کریپتو بر کسبوکارها توضیح داد که شرکتها میتوانند سرمایه مازاد خود را به بیتکوین تبدیل کنند.
به اعتقاد او، کریپتو میتواند بهعنوان ابزاری برای ذخیره ارزش، مشابه طلا، مورد استفاده قرار گیرد، چراکه مشخصههای یک دارایی سرمایهای را داراست: «بیت کوین، همانند دیگر داراییهایی که به عنوان ابزار ذخیره ارزش شناخته میشوند، پتانسیل سودآوری و درآمدزایی را به همراه دارد. مالکیت آن بهخوبی تعریف شده و در بازار پذیرفته شده است. به همین دلیل، تمام الزامات لازم برای یک وسیله ذخیره ارزش را دارا است.»
بهزادینیا بر اهمیت توکنایز کردن به ویژه برای شرکتهای کوچک و متوسط که تمایل به عرضه در بورس دارند، تاکید کرد و افزود:
«بسیاری از استارتاپها و شرکتهای فناوری با چالشهای زیادی در ورود به بازار سرمایه روبرو هستند؛ در حالی که توکنیزه کردن میتواند راهی جایگزین برای آنها باشد. هدف ما محدود کردن ریسکپذیری سرمایهگذار نیست؛ او باید امکان خرید سهام بورسی یا توکن یک شرکت کوچک را داشته باشد. فرض بر این است که سرمایهگذار قادر به تصمیمگیری صحیح است. به عنوان مثال، توکن سهام شرکتهایی نظیر انویدیا در آبانتتر توکنیزه شده و قابلیت خرید و فروش دارد.»
او با اشاره به لزوم تغییر رویکرد استراتژیک و تسریع فرآیند تصمیمگیری، خاطرنشان کرد که گاهی سرعت تصمیمگیری حتی از کیفیت آن ارجحتر است.
بهزادینیا همچنین به این نکته اشاره کرد که یکی دیگر از اقدامات حمایتی از کسبوکارها، تسهیل فرآیند تأمین مالی پروژههای کوچک میباشد. او در این زمینه تصریح نمود: «برای نمونه، در هفته گذشته در آبانتتر توکنی را منتشر کردیم که هدف آن تأمین مالی یک نیروگاه سهمگاواتی است. ما ریسک این پروژه را پذیرفتهایم تا امکانات مشارکت برای سرمایهگذاران فراهم شود. بهطور کلی آبانتتر در پی تبدیل شدن به یک مؤسسه مالی است که ابزارهایی را فراهم کند تا مشتریان بتوانند در زمینههای گوناگون سرمایهگذاری کنند. مشتری باید توانایی جابجایی در بازارهای مختلف را داشته باشد و این موضوع به بهبود کلی بازار کمک خواهد کرد.»
مدیر دپارتمان بیزینس آبانتتر بر این باور است که توسعه ابزارهای مالی بر پایه کریپتو میتواند فشار تأمین مالی از دوش بانکها را کاهش دهد و این امر به آنها اجازه میدهد بر وظیفه اصلی خود که ارائه تسهیلات ارزشآفرین است، تمرکز بیشتری داشته باشند.
توکنیزاسیون؛ محور اصلی نوآوری در آبانتتر
بهزادینیا در این نشست تأکید کرد که لازم است به کمک کریپتو به نظام مالی توجه شود و در این خصوص بیان کرد: «کریپتو در حقیقت نتیجه فناوری بلاکچین است. در زمینه پرداخت، میتوان در تمام سطوح تراکنشهای خرد را با استفاده از بلاکچین مدیریت کرد. انتقال از نظام مالی سنتی به نظام مدرن باید تدریجی و مرحله به مرحله انجام گیرد؛ این امر مستلزم آن است که ابتدا از بلاکچینهای خصوصی و محیطهای پایلوت آغاز کنیم. این فناوری میتواند شفافیت، توانایی ردیابی و اطمینان را در جریان اطلاعات مالی فراهم کند و در حوزههایی مانند حوالهجات و اعتبار اسنادی نیز کاربرد دارد، به ویژه در بخشهایی که بانکهای رسمی با چالشهای ناکارآمدی و غیرشفافیت مواجه هستند.»
مدیر دپارتمان بیزینس آبانتتر تأکید کرد که بلاکچین میتواند راه حلی مؤثر باشد، هرچند واضح است که بانکها از چنین جایگزینی خوشحال نخواهند بود.
بهزادینیا با اشاره به اینکه فضای کریپتو نباید تنها بهخاطر وجود هکها یا کلاهبرداریها قضاوت شود، اظهار داشت:
«این نگرانی همواره وجود دارد که باید از فضای رمزارز دوری کنیم و آن را صرفاً عرصهای برای کلاهبرداری و شیادان بدانیم؛ به خصوص وقتی که برخی حوادثی مانند هکها رخ میدهد و بعضی میگویند چون مجرمان از بیتکوین استفاده میکنند، پس باید کل این فضا را زیر سوال برد. اما اگر از دیدگاه دیگری به این موضوع نگاه کنیم، میتوان دید که بسیاری از کسبوکارهای فعال در این حوزه از ارزش واقعی برخوردار و شفاف عمل میکنند.»
او همچنین بر این نکته تاکید کرد که در آبانتتر، یکی از مهمترین کاربردهای بلاکچین، توکنیزه کردن است و افزود: «ما توانایی جذب سرمایههای خارجی به داخل کشور را داریم. حتی پیشنهاد شده بود که بخشی از ذخایر بانک مرکزی به بیتکوین تخصیص یابد.»
بهزادینیا به تهدیدات پدید آمده از صرافیهای غیرمتمرکز (DEX) در عرصه دیفای نیز اشاره کرد و بیان داشت: «DEXها ممکن است در آینده به جایگزینی برای صرافیهای متمرکز تبدیل شوند. با این حال، فضای دیفای به رفع بسیاری از چالشهای نظام بانکی سنتی از جمله هزینههای بالا، ناکارآمدی و عدم شفافیت کمک کرده است. بهعنوان مثال، دریافت تسهیلات ریالی در نظام کنونی، اغلب نیازمند داشتن رانت است؛ زیرا با وجود تورم چنددهدرصدی، تسهیلات با نرخ ۲۳ یا ۲۴ درصد اعطا میشوند. دیفای میتواند به نزدیکتر شدن این نرخها به واقعیت کمک کند و از نرخهای دستوری فاصله بگیرد. همچنین در زمینه پرداخت و تأمین مالی خرد، امکانات فراوانی را ارائه میدهد.»
بیتکوین؛ تنها امید نجات بشریت
امیرحسین خالقی، پژوهشگر اقتصاد سیاسی نیز در این نشست با اشاره به اینکه تجارب نشان داده دولتها در مدیریت پول قابل اعتماد نیستند، بیان داشت:
«خطرات ناشی از پول دولتی در تاریخ دو جنگ بزرگ جهانی به وضوح مشخص است. مداخله گسترده دولتها در جنبههای مختلف زندگی نمایانگر ضرورت محدود کردن نهادی است که مسئولیت عرضه پول، یعنی بانک مرکزی، را بر عهده دارد. در گذشته، این محدودیت با استفاده از پشتوانه طلا برای چاپ پول صورت میگرفت.»
او همچنین اظهار داشت که سه راهکار برای حل این مشکل وجود دارد: «راهحل اول این است که مردم نیز اجازه انتشار پول را در کنار بانک مرکزی داشته باشند. این موضوع اساساً مشکلی ندارد؛ احتمالاً بازخورد این خواهد بود که مردم این پولها را نپذیرند. با این وجود، هرکس میتواند کریپتو یا اسکناس خود را منتشر کند و اگر بازار به آن باور نداشت، منتشرکننده ورشکست خواهد شد. این نوع رقابت میتواند بانک مرکزی را از انجام هرگونه رفتار غیرمسئولانه باز دارد.»
خالقی افزود: «راهکار دوم این است که فدرال رزرو کنار گذاشته شود و به جای آن یک الگوریتم و کمیته بازار ایجاد شود که هر سال درصدی به حجم پول افزوده شود. سومین راهکار این است که مشابه آنچه در قانون اساسی برای حفظ حقوق شهروندان تدوین شده، قانونی دیگر نیز برای پول وجود داشته باشد تا بانک مرکزی نتواند بهطور دلخواه عمل کند.»
این پژوهشگر اقتصاد سیاسی با تأکید بر اینکه استقلال بانک مرکزی در ایالات متحده، به لحاظ نظری و عملی، کاملاً بیاساس است، افزود:
«در هیچ کجای دنیا بانکی با ویژگی استقلال واقعی وجود ندارد. بنابراین نمیتوان به هیچ سیاستمداری، چه در ایران و چه در آمریکا، اعتماد کرد. پول خصوصی تنها ابزاری است که میتواند بانک مرکزی را متعادل و کنترل کند و تنها امیدی است که مانع از بلعیده شدن جامعه توسط دولت و دخالت آن در تمامی جنبههای زندگی میشود.»
خالقی همچنین به پروژههای CBDC و پنهانکاری دولتها اشاره کرده و ادامه داد: «پول خصوصی، که من ترجیح میدهم بیتکوین باشد، تنها امید برای نجات بشریت است. اگر آن را کنار بگذاریم، سیاستمداران ما را بهطور کامل بلع خواهند کرد. امیدوارم این ابزار دوام بیاورد. اگر یک دارایی برای مبادله و ذخیره ارزش مناسب باشد، مردم بهطور طبیعی آن را خواهند کرد. چرا باید نظر دولتها بر مردم تحمیل شود؟ پول خصوصی امری اخلاقی است که برای حفظ تمدن ضروری است.»
او بیان کرد که بیتکوین بهوجود آمد تا مهمترین ابزار دست دولتها را از آنها بگیرد و افزود: «واضح است که دولتها در برابر چنین تحولی مقاومت خواهند کرد. بهعنوان مثال، اگر دلار از آمریکا گرفته شود، دیگر چیزی برای آن باقی نخواهد ماند؛ حتی هالیوود نیز از دلار تغذیه میکند. بهطور کلی، استیبلکوینها پول نیستند، بلکه یک خدمت مالی بهحساب میآیند. اگر پولی همچون بیتکوین در سطح عمومی پذیرفته شود، همان میزان ثباتی که امروز از استیبلکوینها انتظار داریم، از بیتکوین نیز حاصل خواهد شد. تصور کنید اگر بیتکوین بهعنوان یک مؤلفه پولی مشخص شود، نوسانات کنونی آن کاهش خواهد یافت.»
او در خاتمه خاطرنشان کرد که تنها دو گزینه وجود دارد: اعتماد به سیاستمداران یا اعتماد به مهندسان. این پژوهشگر در جمعبندی سخنان خود گفت که دوم، به دلیل اینکه در معرض نیروهای بازار قرار دارد، کمتر قابل اعتماد است. او همچنین به برخی کاستیها اشاره کرد که با گذشت زمان قابل اصلاح خواهند بود.
ضرورت بومیسازی ابزارهای مالی
در پایان این نشست، رحمان آراسته، مدیر بازارهای مشتقه و ابزارهای نوین مالی بورس کالای ایران، با اشاره به اهمیت ساختار اقتصادی کشور و بومیسازی ابزارهای مالی، خاطرنشان کرد: «گواهی سپرده کالا که در حال حاضر در بورس کالا مورد معامله قرار میگیرد، در این شکل در هیچ کشور دیگری وجود ندارد و نمونه موفقی از بومیسازی است؛ به گونهای که تاکنون بیش از سههزار میلیارد تومان سرمایه تنها در حوزه طلا جذب شده است. گواهی سپرده خودرو نیز یک نوآوری چشمگیر بود که با استقبال خوبی روبرو شد.»
او بر این نکته تأکید کرد که در زمینه رمزارزها، ما بیش از حد جهانی فکر کردهایم و ادامه داد: «در بررسیها در خصوص رمزارزها و بهخصوص بیتکوین، اگر تا به حال ابزار مشابهی در قالب بازار سرمایه ایجاد نشده، بهدلیل آن بوده که بیش از حد بر جنبههای جهانی تأکید کردهایم؛ اما باید این ابزار را نیز بومیسازی نماییم. راهکار مناسب، ایجاد پیوند بین بازار سرمایه، OTC و صرافیهاست تا بتوانیم از ظرفیتهای موجود به بهترین شکل استفاده کنیم.»
آراسته همچنین خاطرنشان کرد که برای ایجاد یک ساختار رسمی برای بازارهای مرتبط با بیتکوین، راهحل عملی این است که یک دارایی پایه ساده طراحی کرده و گواهی سپرده بیتکوین را راهاندازی کنیم و اظهار داشت:
«شاید این گواهی سپرده در هیچ جای دنیا وجود نداشته باشد، اما انتظار برای تعیین الگو از کشورهای دیگر، نمیتواند به تحکیم بروز ابزارهای جدید منتج شود. با این حال، باید توجه داشت که ارتباط بازار سرمایه با صرافیها نباید قطع شود و باید از ظرفیتها به بهترین نحو بهرهبرداری کنیم. ضروری است نهاد ناظر را متقاعد کنیم که در صورت راهاندازی ETF بیتکوین، دارایی واقعی پشت آن وجود دارد.»
مدیر بازارهای مشتقه و ابزارهای نوین مالی بورس کالای ایران بر اهمیت توکنیزه کردن گواهیهای سپرده تأکید نموده و یادآور شد که مسئولیت ایجاد زیرساخت بلاکچین به عهده بورس کالای ایران نیست و این ظرفیت باید از طریق بازارهای OTC فعال گردد.
