5 عامل که نشان می‌دهد SSD شما به اندازه‌ای که انتظار داشتید سریع نیست

درایوهای SSD با هدف ارائه عملکرد سریع و بی‌نظیر طراحی شده‌اند؛ وظیفه اصلی این درایوها، دسترسی فوری به فایل‌ها در کسری از ثانیه، انجام انتقالات سریع و ارائه کارایی عالی برای کاربردهای حرفه‌ای و بازی‌های ویدئویی است. با این وجود، در برخی موارد، عملکرد واقعی SSDها ممکن است با ارقام ذکر شده در مشخصاتشان سازگاری نداشته باشد. اگر احساس می‌کنید SSD شما به‌کندی عمل می‌کند، این مسئله به‌معنای خرابی نیست. مشکلات ایجاد شده همیشه به‌سادگی برطرف نمی‌شوند، اما در ادامه به پنج مورد از رایج‌ترین موانع عملکرد SSDها اشاره خواهیم کرد.

اهمیت به‌روزرسانی فریمور SSD

به‌طور کلی، به‌روزرسانی‌های فریمور SSD‌ها نسبت به درایورها و فریمور دیگر سخت‌افزارها کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند؛ با این حال، این به‌روزرسانی‌ها می‌توانند تأثیر چشمگیری بر عملکرد و پایداری دستگاه داشته باشند. تولیدکنندگان SSD به‌طور منظم به‌روزرسانی‌هایی برای اصلاح اشکالات یا بهبود کارایی و ثبات درایوهای خود منتشر می‌کنند. در صورتی که هنوز فریمور SSD خود را به‌روز نکرده‌اید، به احتمال زیاد از بهینه‌سازی‌های بالقوه محروم مانده‌اید.

ویندوز به‌طور خودکار یک درایور عمومی برای همه دستگاه‌های ذخیره‌سازی نصب می‌کند که عملکرد آن‌ها را تضمین می‌کند؛ ولی این درایورها به‌طور خاص برای مدل SSD شما بهینه نشده‌اند. این موضوع به‌خصوص برای درایورهای NVMe صادق است؛ زیرا برندهایی مانند سامسونگ درایورهای خاص خود را برای مدیریت بهتر Queue و کاهش زمان تأخیر ارائه می‌دهند. تکنولوژی ذخیره‌سازی سریع اینتل (Intel Rapid Storage Technology) نیز درایوری است که این وظیفه را برای SSDهای برندهای مختلف در پلتفرم‌های اینتل به عهده دارد.

ضرورت وجود فضای خالی کافی

SSDها برای اینکه به‌طور مؤثر عمل کنند، نیازمند مقداری فضای خالی مناسب هستند. اگر تنها 10 درصد از فضای ذخیره‌سازی باقی مانده باشد، ممکن است پر کردن کامل این فضا امکان‌پذیر باشد، اما این کار به طور قابل‌ملاحظه‌ای بر عملکرد تأثیر منفی می‌گذارد؛ زیرا SSD ناچار است تا داده‌ها را در حافظه NAND جابه‌جا کند تا فضای قابل‌استفاده حاصل شود. برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، حفظ فضایی خالی بالای 10 درصد می‌تواند بیشتر کندی‌های مربوط به فضای ذخیره‌سازی را کاهش دهد. این فضای اضافی به کنترلر ذخیره‌سازی این امکان را می‌دهد که داده‌ها را به‌طور مؤثر جابه‌جا کند و در نتیجه عملکرد SSD را بهبود بخشد و عمر آن را افزایش دهد.

تأثیر حافظه کش DRAM در SSD

SSDها در زمینه عملکرد تفاوت‌های قابل توجهی دارند؛ یکی از عوامل کلیدی که نباید نادیده گرفته شود، وجود یا عدم وجود حافظه کش DRAM است. حافظه کش DRAM به‌عنوان مکانی برای ذخیره جداول نگاشت عمل می‌کند؛ این جداول منبعی سریع برای SSD فراهم کرده تا محل ذخیره داده‌های خاص را سریع‌تر شناسایی کند. حافظه DRAM معمولاً از نوع حافظه‌ای بسیار سریع‌تر از آن چیزی است که SSD برای ذخیره‌سازی به کار می‌برد. در مواردی که SSD فاقد حافظه کش DRAM باشد، معمولاً به حافظه بافر میزبان وابسته می‌شود که از حافظه سیستم بهره می‌گیرد.
در شرایط واقعی، نداشتن حافظه کش DRAM ممکن است در بارهای متوالی سبک عملکرد قابل قبولی ارائه دهد؛ اما در بارهای تصادفی یا پایدار، مشکلات پدیدار می‌شود. بازی یا کارهای چند وظیفگی سنگین شروع به عملکردی سریع‌تر از HDD می‌کنند، اما اثر عدم وجود DRAM در مقایسه با SSDهایی که این حافظه را دارند، قابل توجه خواهد بود. متأسفانه، اگر SSD شما فاقد حافظه کش DRAM باشد، نمی‌توانید به‌راحتی آن را اضافه کنید؛ بنابراین، بررسی وجود این ویژگی اهمیت دارد. با خرید SSD جدیدی که حامل حافظه کش DRAM باشد، می‌توانید به‌طور همزمان از هر دو بهره‌مند شوید و نقاط قوت هر یک را به خوبی مشاهده کنید.

تأثیر دما بر عملکرد SSD

دمای بالا می‌تواند به تمامی قطعات الکترونیکی آسیب برساند و حافظه‌های ذخیره‌سازی نیز نسبت به این موضوع مستثنی نیستند. SSDها در زمان انجام فعالیت‌های سنگین، مانند انتقال فایل‌های بزرگ متوالی، حرارت زیادی تولید می‌کنند. به محض اینکه دما به حد خاصی (حدود 70 درجه سانتی‌گراد) برسد، کنترلر داخلی به منظور جلوگیری از آسیب، سرعت عملکرد را کاهش می‌دهد.
این محدودیت دما برای حفظ سلامت SSD از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و در سیستم‌های کوچک و فشرده که جریان هوا به راحتی برقرار نیست، بیشتر مشهود می‌شود؛ اما این مشکل می‌تواند در سیستم‌های بزرگ ATX نیز به وجود آید. اگر کیس شما بزرگ است و جریان هوای کافی برای دیگر قطعات فراهم است، اما هنوز SSD شما با مشکل مواجه است، شاید استفاده از هیت‌سینک برای SSD راه‌حلی مؤثر باشد. اگر SSD شما به هیت‌سینک مجهز است، از اطمینان از برداشتن لایه محافظ روی پد حرارتی قبل از نصب آن غافل نشوید. وجود این لایه می‌تواند باعث محدود کردن حرارت SSD شود.

تفاوت در اسلات‌های M.2

اکثر مادربردهای تولید شده در چند سال اخیر دارای چندین اسلات M.2 برای ذخیره‌سازی هستند؛ اما همه آنها عملکرد یکسانی ندارند. برخی از این اسلات‌ها ممکن است پهنای باند را با سایر اجزا مانند درایوهای SATA به اشتراک بگذارند و برخی دیگر تعداد خطوط PCIe محدودی دارند.
بهترین راه برای شناسایی اسلات اصلی M.2، مراجعه به دفترچه راهنمای مادربرد، وب‌سایت تولیدکننده و منابع معتبر است. در این منابع، سازنده توضیح داده است که هر اسلات با توجه به تعداد دستگاه‌های متصل با چه سرعتی عمل می‌کند. برخی از اسلات‌ها از طریق چیپست به جای اتصال مستقیم به پردازنده اقدام می‌کنند، که این مسئله می‌تواند تأخیر را افزایش داده و پهنای باند کلی را کاهش دهد. دوباره دفترچه راهنما را چک کنید تا از استفاده از سریع‌ترین اسلات موجود مطمئن شوید.

دلایل عدم دستیابی به سرعت متصور در SSD

زمانی که SSD قادر به ارائه سرعت‌های اعلام شده نیست، معمولاً علل روشنی وجود دارد؛ از جمله محدودیت‌های حرارتی که ممکن است منجر به کاهش موقتی عملکرد برای محافظت از اجزاء شود و کمبود فضای ذخیره‌سازی که می‌تواند بر سرعت نوشتن تأثیر بگذارد. بعلاوه، محدودیت‌های رابط PCIe و طراحی سیستم تهویه نیز بر عملکرد نهایی تأثیرگذار خواهند بود. به همین خاطر حتی پیشرفته‌ترین SSDها نیز گاهی با افت سرعت مواجه می‌شوند، اما این مشکلات عموماً با راهکارهایی مانند نصب هیت‌سینک یا بهینه‌سازی فضای ذخیره‌سازی قابل حل هستند.