کمبود حافظه قیمت DDR4 و DDR3 را در سه ماهه سوم 2026 بیش از 50 درصد افزایش می‌دهد

کمبود مداوم حافظه اکنون استانداردهای قدیمی‌تر DRAM را نیز تحت تاثیر قرار داده است، به طوری که قیمت محصولات DDR4 و DDR3 هر دو افزایش یافته‌اند. همچنین بانک سرمایه‌گذاری UBS از ادامه کمبود و افزایش دوبرابری قیمت حافظه DRAM تا سال 2027 خبر داده است.

زنجیره تامین حافظه انتظار افزایش چشمگیر قیمت DRAM و فلش را دارد، قیمت DDR4 و DDR3 در سه ماهه سوم بیش از 50 درصد افزایش می‌یابد

پیش‌تر گزارش داده بودیم که قیمت حافظه در فصل‌های آینده با جهش قابل توجهی روبه‌رو خواهد شد اما تازه‌ترین گزارش‌های زنجیره تامین نشان می‌دهند برآوردهای اولیه کمتر از میزان واقعی افزایش قیمت بوده‌اند. براساس گزارش DigiTimes قیمت قراردادهای حافظه برای سه ماهه سوم 2026 همچنان در حال نهایی شدن است اما این قیمت‌ها بسیار بالاتر از پیش‌بینی‌های اولیه خواهند بود. حافظه‌های DDR5 هم اکنون با افزایش قیمت روبه‌رو هستند و انتظار می‌رود قیمت حافظه‌های قدیمی‌تر DDR4 نیز در سه ماهه سوم 2026 بیش از 50 درصد افزایش یابد. این افزایش قیمت به طور مشخص مربوط به تراشه‌های DDR4 با ظرفیت 8 گیگابیت است.

منابع زنجیره تامین اعلام کرده‌اند که با وجود پیش‌بینی اولیه مبنی بر کاهش سرعت رشد قیمت‌ها به دلیل پایه قیمتی بالای دوره قبل، قیمت DRAM و حافظه فلش بسیار بیشتر از انتظار افزایش خواهد یافت. به طور ویژه رشد تقاضای ناشی از هوش مصنوعی برای SSDهای سازمانی یا eSSD می‌تواند شکاف میان عرضه و تقاضای تراشه‌های DDR4 با ظرفیت 8 گیگابیت را تا 2 سال ادامه دهد.

قیمت لحظه‌ای تراشه‌های DDR4 با ظرفیت 16 گیگابیت اکنون در سطح بسیار بالایی قرار دارد، به طوری که در برخی موارد حتی از تراشه‌های DDR5 با مشخصات مشابه نیز گران‌تر شده است. این افزایش قیمت به استفاده گسترده از این تراشه‌ها در کامپیوترهای شخصی بازمی‌گردد. همان طور که قبلاً گزارش دادیم بسیاری از تولیدکنندگان کامپیوتر برای حفظ وضعیت بازار در شرایط کاهش تقاضا، تمرکز بیشتری بر پلتفرم‌های DDR4 گذاشته‌اند.

تقاضا برای حافظه DDR4 در سه ماهه دوم 2026 افزایش چشمگیری داشت، موضوعی که باعث شد قیمت‌ها برخلاف انتظار از سقف پیش‌بینی شده عبور کنند. همچنین گزارش شده است که قیمت حافظه‌های DDR4 تولید تایوان به مراتب بیشتر از محصولات سامسونگ است، هرچند سامسونگ اکنون تمرکز اصلی خود را بر DDR5 و استانداردهای نسل جدید و پریمیوم حافظه گذاشته تا درآمد بیشتری از مشتریان حوزه هوش مصنوعی کسب کند.

عامل مهم دیگر در رشد تقاضای DDR4، استفاده از این حافظه در SSDهای سازمانی مجهز به DRAM است. اگرچه اکنون تعداد زیادی SSD بدون DRAM وارد بازار شده‌اند اما وجود DRAM مزایایی مانند کاهش تاخیر، افزایش سرعت از طریق کش و بهبود عملکرد را فراهم می‌کند. با افزایش نیاز مراکز داده به فضای ذخیره سازی، تقاضا برای SSDهای پرظرفیت با DRAM بیشتر نیز افزایش یافته است. سامسونگ به تازگی SSDهای PCIe 6.0 با ظرفیت 16 ترابایت را برای مراکز داده معرفی کرده است، سایر شرکت‌ها نیز راهکارهای نسل جدید خود را برای کاربردهای هوش مصنوعی عرضه می‌کنند.

در حال حاضر شرکت‌های Nanya Technology و Winbond Electronics بخش عمده تولید DDR4 را بر عهده دارند زیرا اس‌کی هاینیکس، مایکرون و سامسونگ تولید خود را به محصولات پریمیوم منتقل و تنها بخش کوچکی از ظرفیت تولید DRAM قدیمی را حفظ کرده‌اند. از سوی دیگر تولید DDR4 توسط این دو شرکت بسیار کمتر از تقاضای جهانی است، همچنین تمرکز بر تولید DDR4 باعث شده خطوط تولید DDR3 خود را نیز متوقف کنند.

شکاف فزاینده میان عرضه و تقاضا اکنون قیمت حافظه‌های DDR3 مانند تراشه‌های 4 گیگابیت را نیز افزایش داده است. انتظار می‌رود قیمت DDR4 و DDR3 با ظرفیت 4 گیگابیت در نیمه دوم 2026 نیز روند صعودی خود را حفظ کنند. برای مقایسه، میانگین قیمت و قیمت هر گیگابیت به شرح زیر است:

میانگین قیمت در جولای 2026 (تیر 1405)

• DDR3 4Gb (512MB × 8) با قیمت 12.75 دلار
• DDR5 16Gb (2GB × 8) با قیمت 47.07 دلار

قیمت هر گیگابیت

• DDR3 4Gb با قیمت 3.19 دلار
• DDR5 16Gb با قیمت 2.94 دلار

کارشناسان صنعت برآورد می‌کنند که قیمت حافظه‌های DDR5، DDR4 و DDR3 تا زمانی که کمبود عرضه ادامه داشته باشد روند صعودی خود را حفظ خواهد کرد. انتظار می‌رود این کمبود تا سال 2028 ادامه یابد. همچنین پیش‌بینی می‌شود در سه ماهه چهارم 2026 افزایش قیمت بیشتری رخ دهد. باید دید شرایط در سال 2027 تا چه اندازه دشوار خواهد شد زیرا سامسونگ پیش‌تر هشدار داده بود که وضعیت سال 2027 از سال 2026 به مراتب بدتر خواهد بود.