قیمت کارت گرافیک انویدیا RTX 5090 سر به فلک کشید؛ شروع از بالای 6000 دلار و عبور از مرز 9000 دلار

کارت گرافیک پرچم‌دار انویدیا GeForce RTX 5090 همچنان با افزایش شدید قیمت مواجه است و اکنون با قیمتی بیش از 6000 دلار به فروش می‌رسد. همچنین یکی از دارندگان کارت گرافیک RTX 5090 انویدیا از آسیب دیدن کانکتور برق 16 پین خبر داده اما این مورد فراتر از تغییر رنگ یا ذوب شدن بخشی از پلاستیک معمولی است.

افزایش چندبرابری قیمت RTX 5090 نسبت به قیمت رسمی انویدیا؛ شرکت‌های هوش مصنوعی چین همچنان کارت‌های گیمینگ را به صورت عمده خریداری می‌کنند

GeForce RTX 5090 انویدیا بیشترین افزایش قیمت را در میان تمام کارت‌های گرافیک گیمینگ تجربه کرده است. این کارت در زمان عرضه با قیمت پیشنهادی 1999 دلار وارد بازار شد اما حتی در روزهای ابتدایی عرضه خود در ژانویه و فوریه 2025 نیز پیدا کردن آن با این قیمت دشوار بود. بیش از 1 سال گذشته و کمبود مداوم حافظه، همراه با افزایش تقاضا از سوی بخش هوش مصنوعی قیمت این کارت را به سطحی رسانده که پیش‌بینی نمی‌شد.

افزایش قیمت‌ها به صورت تدریجی اتفاق افتاد؛ نخستین جهش‌ها در ژانویه زمانی مشاهده شد که قیمت این کارت از 3000 دلار عبور کرد، سپس به بیش از 4000 دلار رسید، بعد از مرز 5000 دلار عبور کرد و اکنون به بالاترین سطح خود یعنی بیش از 6500 دلار رسیده است؛ این قیمت تنها برای مدل‌های پایه محسوب می‌شود.

در حال حاضر ارزان‌ترین مدل موجود، MSI Ventus 3X OC است که در فروشگاه Newegg با قیمت 6549.90 دلار عرضه شده است. گران‌ترین مدل‌های موجود در Newegg با قیمت بیش از 9000 دلار فروخته می‌شوند و برخی مدل‌ها حتی از مرز 11000 دلار نیز عبور کرده‌اند. به طور میانگین قیمت این کارت‌ها 3 تا 4 برابر قیمت رسمی اولیه است که رقم بسیار چشمگیری محسوب می‌شود.

در آمازون تنها 2 مدل با قیمت 6000 دلار فهرست شده‌اند، در حالی که باقی مدل‌ها با قیمت بیش از 6200 دلار به فروش می‌رسند. گران‌ترین مدل موجود در آمازون بیش از 12000 دلار قیمت دارد و مدل ROG Astral 20 Edition نیز با قیمت 11999 دلار عرضه شده است.

به نظر می‌رسد فروشگاه Best Buy از نظر قیمت‌گذاری شرایط بدتری دارد؛ جایی که GeForce RTX 5090 با قیمت بیش از 7400 دلار به فروش می‌رسد. چند سیستم آماده نیز وجود دارند که در کنار یک کامپیوتر کامل، کارت RTX 5090 را با قیمت حدود 6000 تا 6500 دلار ارائه می‌کنند اما موجودی این محصولات بسیار محدود است.

اما بخش دیگری از این ماجرا به کمبود قطعات مربوط می‌شود. واقعیت این است که انویدیا و شرکای آن با کمبود شدید حافظه و قطعات مورد نیاز مواجه هستند؛ حداقل این موضوعی است که انویدیا و شرکای AIC آن در حال حاضر اعلام کرده‌اند. با این حال در سوی دیگر ماجرا، در حالی که فروشگاه‌های آمریکایی با کمبود موجودی مواجه شده‌اند، همین کارت‌ها به تعداد بسیار زیاد توسط شرکت‌های هوش مصنوعی چینی خریداری می‌شوند.

اخیرا HKEPC ویدیوهایی از انبارهای مختلف شرکت‌های فناوری در چین و هنگ‌کنگ منتشر کرده است که نشان می‌دهند این شرکت‌ها هزاران کارت گرافیک GeForce RTX سری 50 خریداری کرده‌اند و انتخاب اصلی آن‌ها GeForce RTX 5090 بوده است.

چین طی سال‌های گذشته یک اکوسیستم گسترده ایجاد کرده که شامل کارخانه‌های بزرگ، مجموعه‌های صنعتی و زنجیره تامین پیچیده می‌شود. این شبکه نه تنها کارت‌های گرافیک غیرقانونی و فهرست سیاه مانند GeForce RTX 5090 را تهیه می‌کند، بلکه آن‌ها را با خنک‌کننده‌ها و PCBهای سفارشی مخصوص استفاده در زمینه هوش مصنوعی و سرور بازطراحی می‌کند.

دلیل اصلی این موضوع این است که تراشه‌های جدید Blackwell انویدیا به طور کامل در چین ممنوع شده‌اند، اما کارت‌های RTX 5090 همچنان در تعداد بالا داخل این کشور تولید و مونتاژ می‌شوند. قاچاقچیان و فعالان بازار سیاه این کارت‌ها را از مسیرهای غیرقانونی تهیه کرده، به کارخانه‌هایی ارسال می‌کنند که آن‌ها را به راهکارهای مناسب‌تر برای شرکت‌های هوش مصنوعی تبدیل کرده و سپس به فروش می‌رسانند. قیمت کارت‌های گیمینگ نیز بسیار کمتر از تراشه‌های اختصاصی هوش مصنوعی است؛ به همین دلیل خرید هزاران کارت RTX 5090 می‌تواند ارزش اقتصادی بیشتری نسبت به تهیه صدها شتاب‌دهنده هوش مصنوعی داشته باشد.

در نتیجه اکنون شاهد عرضه تعداد زیادی خنک‌کننده بدون GPU برای RTX 5090 در فروشگاه‌های آمریکایی با قیمت چند صد دلار هستیم. این محصولات زمانی میزبان پردازنده‌های گرافیکی برای گیمرها بودند، اما پس از جداسازی قطعات حیاتی و انتقال آن‌ها به شرکت‌های هوش مصنوعی خارج از کشور، اکنون چیزی جز یک قطعه گران‌قیمت برای تزئین یا نگهداری محسوب نمی‌شوند.

RTX 5090 به یک محصول لوکس برای گیمرها و گزینه‌ای اقتصادی برای آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی تبدیل شده است. این کارت که با قیمت 1999 دلار عرضه شد، اکنون در آمریکا به طور معمول با قیمت 6500 تا 12000 دلار فروخته می‌شود؛ عاملی که کمبود حافظه و تقاضای بی‌وقفه هوش مصنوعی باعث آن شده‌اند. هم‌زمان هزاران نمونه از همین کارت‌ها به چین منتقل می‌شوند، خنک‌کننده‌های گیمینگ آن‌ها جدا شده و برای استفاده در سرورها بازسازی می‌شوند زیرا تعداد زیادی RTX 5090 همچنان از نظر هزینه نسبت به شتاب‌دهنده‌های اختصاصی ارزش بیشتری دارند. خنک‌کننده‌های خالی باقی‌مانده در Newegg و آمازون، نشانه‌ای خاموش از این اتفاق هستند؛ سیلیکونی که قرار بود وارد کامپیوترهای گیمینگ شود، اکنون در حال پردازش وظایف هوش مصنوعی در خارج از کشور است.