OpenAI مدعی دستیابی به سه دستاورد بزرگ در ریاضیات، فیزیک و علوم کامپیوتر شد
اوپن‌ای‌آی از سه دستاورد علمی در حوزه‌های ریاضیات، علوم کامپیوتر و فیزیک خبر داده است که به گفته این شرکت، با کمک مدل‌های هوش مصنوعی به دست آمده‌اند. این شرکت برای بررسی دو مورد از این نتایج، گروه‌هایی از متخصصان مستقل را وارد فرایند کرده است تا اثبات‌های ارائه‌شده را بررسی و تشریح کنند. در مورد سوم، اوپن‌ای‌آی خروجی مدل را مستقیماً منتشر کرده تا پژوهشگران بتوانند آن را بررسی کنند و توضیح‌های خود را ارائه دهند.
اعلامیه جدید OpenAI کمتر از یک ماه پس از آن منتشر می‌شود که این شرکت صدها دست‌نوشته پژوهشی تولیدشده با هوش مصنوعی را منتشر کرد و مدعی شد این آثار راه‌حل‌هایی برای مسائل دیرینه ریاضیات ارائه می‌کنند. این بار، شرکت علاوه‌بر اعلام نتایج جدید، شیوه متفاوتی را برای همکاری با دانشگاهیان و بررسی ادعاهای علمی مطرح کرده است.
دستاورهای علمی جدید هوش مصنوعی OpenAI
نخستین دستاورد اوپن‌ای‌آی به مسئله‌ای پیچیده در ریاضیات به نام «هموارسازی موضعی معادله موج اقلیدسی» مربوط می‌شود. مدل این شرکت با یک معادله دیفرانسیل، اثباتی ارائه کرده که به گفته اوپن‌ای‌آی، حدس هموارسازی موضعی سوگ (Sogge) را در تمام فضاهای دارای دست‌کم دو بُعد برقرار می‌کند.
اهمیت این نتیجه به همین مسئله محدود نمی‌شود. اوپن‌ای‌آی می‌گوید اثبات یادشده دو مسئله مرتبط با هندسه و نحوه پراکندگی خطوط در فضا، یعنی «حدس بیشینه کاکیا» و «حدس بُعد کاکیا»، را نیز حل می‌کند و به نتایج پیش‌بینی‌شده در مسئله «محدودسازی کروی اشتاین» (Stein’s Spherical Restriction Estimates) در سراسر محدوده مورد انتظار ریاضی‌دانان می‌رسد. این ادعاها هنوز باید از سوی پژوهشگران به‌طور مستقل بررسی شوند.
اوپن‌ای‌آی خروجی مستقیم مدل را در گیت‌هاب منتشر کرده است؛ رویکردی مشابه انتشار مجموعه دست‌نوشته‌های قبلی در ۶ اکتبر. این شرکت می‌گوید در این مورد، خروجی هوش مصنوعی منتشر شده تا پژوهشگران بتوانند اثبات را بررسی کنند و توضیح‌های خود را درباره آن ارائه دهند.
اهمیت این ادعا از آن جهت است که مسائل کاکیا از مسائل دیرینه ریاضیات هستند. چند ماه پیش، «هونگ وانگ»، استاد دانشگاه نیویورک، برای حل حدس کاکیا در سه بُعد، مدال فیلدز را از اتحادیه بین‌المللی ریاضیات دریافت کرد. بااین‌حال، اعلام اوپن‌ای‌آی درباره نتیجه‌ای در ابعاد مختلف، به‌خودی‌خود به معنای تأیید مستقل اثبات نیست.
دستاورد دوم اوپن‌ای‌آی در علوم کامپیوتر، ادعایی است که در صورت تأیید می‌تواند یکی از فرض‌های دیرینه این حوزه را زیر سؤال ببرد: «فرضیه زمان نمایی» (ETH). این فرضیه می‌گوید حل مسئله 3-SAT با الگوریتم‌های دقیق، در بدترین حالت به زمانی نیاز دارد که با افزایش اندازه مسئله به‌سرعت رشد می‌کند و نمی‌توان آن را در زمان زیرنمایی حل کرد.
اوپن‌ای‌آی در مقاله خود الگوریتمی قطعی ارائه می‌دهد که می‌تواند تعداد دقیق جواب‌های قانع‌کننده فرمول‌های منطقی CNF با عرض ثابت را در زمان زیرنمایی و با فضای حافظه چندجمله‌ای محاسبه کند. به گفته این شرکت، نتیجه این الگوریتم برای مسئله 3-SAT با فرضیه زمان نمایی در تناقض است؛ ادعایی که در صورت اثبات صحت آن، یکی از باورهای رایج درباره پیچیدگی محاسباتی مسائل را به چالش می‌کشد.
برای بررسی این نتیجه، گروهی مستقل از متخصصان علوم کامپیوتر به سرپرستی «راسل ایمپاگلیاتزو» و «راماموهان پاتوری» از دانشگاه کالیفرنیا در سن‌دیگو و «رایان ویلیامز»، استاد MIT، تشکیل شده است. ایمپاگلیاتزو و پاتوری از پژوهشگرانی بودند که در سال ۱۹۹۹ فرضیه زمان نمایی را مطرح کردند.
سومین دستاورد به فیزیک مربوط می‌شود، اما اوپن‌ای‌آی هنوز جزئیات کامل آن را منتشر نکرده است. این شرکت می‌گوید نتیجه شامل اثبات وجود ریاضیاتیِ دقیق برای برخی نظریه‌های میدان کوانتومی برهم‌کنشی است که میدان‌های پیمانه‌ای و فرمیون‌ها را در چهار بُعد شامل می‌شوند. کرومودینامیک کوانتومی (QCD) و تکمیل یکپارچه‌ای از مدل استاندارد فیزیک ذرات نیز در میان این نظریه‌ها قرار دارند.
انتقاد پژوهشگران به OpenAI
انتخاب گروه‌های محدودی از متخصصان برای دسترسی اولیه به نتایج، بدون انتقاد نمانده است. هیئت مشاوران ریاضی AGMAI که اوپن‌ای‌آی تشکیل داده، یک روز پیش از اعلام این دستاوردها توصیه کرده بود شرکت‌های هوش مصنوعی از تعیین افراد خاص برای دریافت زودهنگام خروجی‌ها خودداری کنند. این هیئت به مشکلاتی مانند دسترسی نابرابر، انتقال اعتبار علمی افراد به نتایج تأییدنشده و انتخاب جانبدارانه اشاره کرده است.
در عوض، مشاوران پیشنهاد داده‌اند آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی نتایج را در مخازن علمی منتشر کنند، اثبات‌های صورت‌بندی‌شده با Lean را در اختیار دیگران بگذارند، توضیح دهند مسائل چگونه انتخاب شده‌اند و برای پژوهشگرانی که به بررسی و فهم نتایج می‌پردازند، بودجه در نظر بگیرند.
اوپن‌ای‌آی نیز اذعان کرده است که روش فعلی می‌تواند مشکلات خاص خود را داشته باشد. این شرکت در نامه‌ای از جامعه علمی خواسته است درباره نحوه بررسی این دستاوردها و تدوین قواعدی برای مواجهه با اکتشافات تولیدشده با هوش مصنوعی نظر بدهند.
