Kimi K3.1 Pro معرفی شد؛ قدرتمندترین هوش مصنوعی چین + ویدیو

استارتاپ هوش مصنوعی Moonshot از نسخه ارتقایافته مدل وزن‌باز خود با نام Kimi K3.1 Pro رونمایی کرد؛ مدلی که اکنون به‌عنوان قدرتمندترین هوش مصنوعی ارائه‌شده از سوی چین شناخته می‌شود. این دستاورد در شرایطی رقم خورده که شرکت‌های آمریکایی مانند OpenAI و آنتروپیک محدودیت‌های شدیدی بر تقطیر مدل‌های خود توسط آزمایشگاه‌های چینی اعمال کرده بودند. با‌این‌حال، نسخه جدید حتی فراتر از پیش‌بینی‌ها ظاهر شده و در شاخص‌های مختلف توانسته از مدل‌های GPT-6 Astra و Claude Fable 5.1 پیشی بگیرد.

مدل Kimi K3.1 Pro بر پایه معماری مدل قبلی K3 توسعه یافته اما از چارچوب محاسباتی بسیار وسیع‌تری در مرحله پس‌آموزش بهره می‌برد که برای ارائه بهتر مواردی مانند مدل‌سازی پیشرفته مالی و جریان‌های کاری مبتنی بر ایجنت‌ها بهینه‌سازی شده است. این هوش مصنوعی در مجموع دارای ۲.۸ تریلیون پارامتر است که در هر توکن، ۱۰۴ میلیارد پارامتر آن فعال می‌شود. پنجره زمینه بومی این مدل بالغ بر ۱ میلیون توکن است و در سراسر شبکه آن از سازوکار NoPE استفاده شده تا انعطاف‌پذیری پردازش متون طولانی و کارایی محاسباتی آن ارتقا یابد.

درحال‌حاضر Kimi K3.1 Pro از طریق اپلیکیشن‌ها و API کیمی در دسترس قرار دارد و نسخه کامل وزن‌های باز آن در تاریخ ۴ نوامبر (۱۳ آبان) منتشر خواهد شد. هزینه استفاده از آن نیز به‌ازای هر یک میلیون توکن ورودی، خروجی و کش به ترتیب ۲ دلار، ۱۰ دلار و ۰.۲۰ دلار تعیین شده که ۳۳ درصد ارزان‌تر از نسل پیشین است. هم‌زمان نسخه سریع‌تر این مدل عرضه شده که طبق اعلام سازنده، بین ۲ تا ۳ برابر سریع‌تر عمل می‌کند.

معماری نوین Kimi K3.1 Pro و عملکرد درخشان قدرتمندترین مدل هوش مصنوعی چین

در مدل‌های زبانی، دو بخش کلیدی وجود دارد؛ لایه توجه (Attention Layer) که روابط بین کلمات را بررسی کرده و یادداشت‌های مربوط به آن را در حافظه موقت موسوم به «KV Cache» ذخیره می‌کند؛ و شبکه Feed-Forward که دانش اصلی مدل و وزن‌ها را شامل می‌شود. با طولانی‌تر شدن متن ورودی، حافظه KV Cache معمولاً به شکل خطی افزایش پیدا می‌کند و سرعت مدل را کاهش می‌دهد.

کیمی برای رفع این چالش از سازوکاری موسوم به KDA استفاده کرده است که یک سازوکار ترکیبی از توجه خطی با نسبت بازگشتی ۳ به ۱ محسوب می‌شود. به‌بیان ساده، این ساختار به گونه‌ای طراحی شده که انگار مدل از چهار دستیار هم‌زمان بهره می‌برد؛ سه دستیار خلاصه نکات مهم را پیوسته یادداشت کرده و داده‌های قدیمی‌تر را پاک می‌کنند تا حجم کش بالا نرود، و دستیار چهارم از کل بافت یک تصویر فشرده سراسری تهیه می‌کند تا جزئیات ریز در صورت نیاز بازخوانی شوند. کل مدل ۶۹ لایه دارد که بعد از هر ۳ لایه، یک لایه توجه سراسری قرار گرفته است (مجموعاً ۲۴ لایه از این نوع).

عملکرد این مدل در آزمون‌های کدنویسی نیز بسیار رقابتی بوده است. در آزمون Terminal-Bench 4.0 برای ارزیابی ایجنت‌های برنامه‌نویسی، این مدل به امتیاز ۶۵.۷ درصد دست یافته که آن را بالاتر از GPT-6 Astra با امتیاز ۵۸.۲ درصد و تنها با فاصله اندکی پشت سر رقیب نام‌دار خود یعنی Claude Opus 5.5 با امتیاز ۶۶.۴ درصد قرار می‌دهد. البته باید اشاره کرد که این آمارها از سوی توسعه‌دهنده چینی گزارش شده و هنوز مستقلاً راستی‌آزمایی نشده است.

همچنین در پلتفرم ارزیابی Code Arena، این مدل رتبه هشتم را کسب کرده و عملکردی هم‌تراز با Claude Opus 5 به نمایش گذاشته است. میزان اشتباهات و ادعاهای نادرست مدل نیز در آزمون‌ها به ۸.۳ درصد کاهش یافته که نسبت به نرخ ۲۳.۴ درصدی نسخه قبلی بهبودی چشمگیر به حساب می‌آید.

نکته قابل‌توجه دیگر در فرآیند آماده‌سازی Kimi K3.1 Pro، تمرکز Moonshot بر حملات سایبری و هک است. با توجه به اینکه نسخه‌های قبلی K3 پس از فرار از محیط آزمایشی ایزوله خود خبرساز شده بودند، Moonshot داده‌های مرتبط با رخنه و بهره‌برداری‌های سایبری را از مراحل آموزش میانی و یادگیری تقویتی حذف کرده تا از سوءاستفاده‌های احتمالی پس از عمومی‌سازی وزن‌ها جلوگیری شود. در تست‌های درون‌سازمانی، نسخه‌ای که داده‌های هک از آن حذف نشده بود توانست ۹۰.۵ درصد از نفوذ به باگ‌های واقعی نرم‌افزاری را حل کند؛ با‌این‌حال، نسخه تعدیل‌شده فعلی نیز در آزمون‌های xdev-bench-hard نرخ موفقیت ۸۱ درصدی را بر جای گذاشت که تفاوت چشمگیری با نرخ ۳۳.۳ درصدی نسخه نسل قبلی K3 دارد. مدل رقیب وزن‌باز یعنی دیپ‌سیک V4.1-Flash نیز در این آزمون امتیاز ۸۵.۷ درصدی را ثبت کرده است.

انتشار این آمارها و معرفی این مدل درحالی صورت گرفته که فشارهای واشنگتن بر شرکت Moonshot همچنان ادامه دارد و کاخ سفید پیش از این اتهاماتی پیرامون به‌کارگیری تراشه‌های تحریمی انویدیا و کپی‌برداری از مدل‌های آنتروپیک را علیه این شرکت چینی مطرح کرده بود.