انحصار هوش جامع مصنوعی میتواند اقتصاد و دموکراسی را نابود کند

«ساتیا نادلا»، مدیرعامل مایکروسافت، در جریان یک میزگرد خبری پس از سخنرانی اصلی در کنفرانس Ignite، از تغییر دیدگاه خود نسبت به «هوش جامع مصنوعی» (AGI) خبر داد و گفت پیامدهای سیاسی و اقتصادی انحصار در این حوزه او را نگران کرده است.
نادلا در این نشست با اشاره به اینکه به تأثیرات اقتصادی هوش جامع مصنوعی باور پیدا کرده است، پرسش اصلی را اینگونه مطرح کرد:
«من از این منظر به تأثیرات هوش جامع مصنوعی باور دارم که بپرسم در سطح کلان اقتصادی، سازماندهی اقتصاد سیاسی پیرامون آن چگونه خواهد بود؟»
بااینحال، مدیرعامل مایکروسافت معتقد نیست که مدلهای پیشرفته امروزی مانند Claude دارای خودآگاهی هستند. او در پاسخ به پرسشی در این زمینه گفت:
«فکر نمیکنم خودآگاه باشد.»
نادلا در این موضوع همنظر با «مصطفی سلیمان»، مدیرعامل بخش هوش مصنوعی مایکروسافت، است. سلیمان نیز پیشتر گفته بود که شرکتها نباید برای مدلهای هوش مصنوعی حقوحقوق قائل شوند و با آنها طوری رفتار کنند که انگار دارای جایگاه اخلاقی هستند؛ رویکردی که شرکتهایی مانند آنتروپیک بهعنوان یک اصل آن را دنبال میکنند. سلیمان پیشتر به صراحت اعلام کرده بود که تیم آنتروپیک با این نگاه در دام نوعی خودفریبی افتاده و این رویکرد خطرناک است.
نادلا البته در مقایسه با سلیمان موضع ملایمتری دارد و میگوید:
«این بحث خوبی است و من در این مورد متعصب نیستم. چیزی که میگویم این است که مهمترین مسئله اجتماعیفنی که باید با آن روبهرو شویم این است که چگونه مطمئن باشیم اقتصاد میتواند این فناوری را بهطور گسترده در سطح جامعه توزیع کند.»
هشدار درباره انحصار هوش جامع مصنوعی و پایان دموکراسی
این اظهارات پس از آن مطرح شد که خبرنگاری درباره عرضه محصولات جدید آنتروپیک و مجموعه نرمافزارهای اداری خود از نادلا سؤال پرسید. مدیرعامل مایکروسافت در پاسخ به این سؤال درباره احتمال فروپاشی اقتصاد و پایان دموکراسی در صورت دستیابی یک مدل هوش مصنوعی به وضعیت انحصاری گفت:
«بیشتر مردم به این قضیه به چشم رقابتی بین شرکتهای فناوری نگاه میکنند که البته همینطور هم هست. اما به یاد داشته باشید که این مدل هیچ محدودیتی ندارد. میتواند به یک شرکت خدمات درمانی تبدیل شود، یک مؤسسه مالی باشد یا هر چیز دیگری که بخواهد بشود و حتی دولت را در دست بگیرد. نگاه کردن به این موضوع بهعنوان یک رقابت محدود بین شرکتهای فناوری برای فهمیدن اینکه چه کسی به ارزش بازار تریلیون دلاری بعدی میرسد، یکی از عجیبترین و سطحیترین نگاههای ممکن است.»
نادلا در ادامه به دگرگونی ماهیت شرکتها در آینده اشاره کرد و گفت:
«اگر هوش دارای اثرات شبکهای باشد، آینده یک شرکت چه خواهد بود؟ اگر مدل همهچیز را ببیند و یاد بگیرد و در نهایت تمام سرمایه انسانی در قالب سرمایه توکن ادغام شود، نقش یک شرکت و نیروی انسانی در آن چیست؟ بحث اصلی همین است.»
مدیرعامل مایکروسافت هشدار داده که تداوم این روند میتواند ساختار دموکراسی را به کلی از بین ببرد:
«فکر میکنم اقتصاد سیاسی در چنین شرایطی بیشازپیش پیچیده و جالب خواهد شد. حداقل در یک نظام دموکراتیک، اگر اوضاع به همین شکل پیش برود و تنها سرمایه وجود داشته باشد و نیروی کاری در کار نباشد، دیگر هیچکس حتی نمیتواند در انتخابات پیروز شود. اصلاً چنین چیزی دیگر اقتصاد نیست.»
او با اشاره به دیدگاههای مارکسیستی درباره انحصار، پیامدهای تکقطبی شدن بازار هوش مصنوعی را برای همه، از جمله رسانهها، خطرناک توصیف کرد و گفت:
«اگر طبق نگاه مارکسیستی تنها یک شرکت وجود داشته باشد، کار همه ما تمام است؛ نهفقط برای من، بلکه شما خبرنگاران هم بهنوعی زیرمجموعه آنتروپیک خواهید شد.»
در کنار این هشدارها، نادلا در رویداد Ignite به تبلیغ ابزارهای متنوع هوش مصنوعی مایکروسافت نیز پرداخت؛ ابزارهایی که به مشتریان سازمانی وعده میدهند مقرونبهصرفهترین مدلها را برای وظایف مختلف انتخاب کنند، مدلهای اختصاصی خود را اجرا کنند و به روشهای گوناگون کنترل دادههایشان را در دست داشته باشند. ایده اصلی مایکروسافت این است که بازار برای جلوگیری از تمرکز قدرت، به مدلهای متنوع و دادههای مستقل نیاز دارد.
نادلا در جمعبندی سخنان خود بر همین اصل تأکید کرد و گفت:
«به نظر من اگر باور دارید که دنیا و اقتصاد به بیش از یک یا دو شرکت نیاز دارد، بهطور طبیعی باید به تعداد شرکتها، مدلهای هوش مصنوعی متنوعی نیز وجود داشته باشد.»




