متوقف کردن استخراج دادهها به صورت رایگان
بنیاد ویکیمدیا، که بهعنوان سازمان غیرانتفاعی اصلی برای ویکیپدیا شناخته میشود، از شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی درخواست کرده است که عملیات استخراج دادههای رایگان از این دایرهالمعارف آنلاین را برای آموزش مدلهای خود متوقف کنند. تقاضای ویکیمدیا بسیار روشن است: آنها بهجای فشار آوردن به سرورهای این وبسایت که خدمات رایگان ارائه میدهد، از API پولی این بنیاد، یعنی Wikimedia Enterprise، بهرهبرداری کنند.
ویکیمدیا بر این باور است که مدلهای هوش مصنوعی برای حفظ کیفیت و کارایی خود همواره نیازمند اطلاعات دقیق و ویرایششده توسط افراد متخصص هستند و ویکیپدیا با بهرهمندی از یک شبکه گسترده از ویراستاران داوطلب که محتوا را بهروز و معتبر نگه میدارند، یکی از برجستهترین منابع در این زمینه به شمار میرود.
درخواست ویکیپدیا از شرکتهای هوش مصنوعی
این درخواست در شرایطی مطرح میشود که مدل کسبوکار ویکیپدیا با تهدیدهایی از سوی فناوریهایی مواجه است که از دادههای آن بهرهبرداری میکنند. امروزه کاربران بهطور فزایندهای به جای مراجعه مستقیم به ویکیپدیا، سوالات خود را به چتباتهای هوش مصنوعی مطرح میکنند.
از سوی دیگر، ویکیپدیا (که بهعنوان هفتمین وبسایت پر بازدید جهان شناخته میشود) برای تأمین هزینههای عملیاتی خود (معادل ۱۷۹ میلیون دلار در سال مالی ۲۰۲۳-۲۰۲۴) به کمکهای مالی عمومی متکی است و اثری از تبلیغات در آن مشاهده نمیشود. زمانی که کاربران بهجای بازدید مستقیم از وبسایت، به ChatGPT مراجعه میکنند، درخواستهای دریافت کمک مالی که در بالای صفحه مشاهده میشود، برایشان قابل رؤیت نیست و این مسئله ممکن است منابع مالی بنیاد را تحت تأثیر قرار دهد.
بنیاد ویکیمدیا بهتازگی متوجه شد که افزایش نامتعارف ترافیک در ماههای مه و ژوئن ناشی از باتهای هوش مصنوعی بوده که تلاش دارند هویت خود را پنهان کنند و اقدام به استخراج دادهها نمایند. این در حالی است که بازدیدهای انسانی از صفحات ۸ درصد کمتر از سال گذشته بوده است.
ویکیمدیا در بیانیه خود تصریح میکند که اهمیت ویکیپدیا بهعنوان پشتیبان دانش در دنیای اینترنت بهطور عجیبی افزایش یافته است. بهاعتقاد کارشناسان، خطر این وجود دارد که هوش مصنوعی با نداشتن اطلاعات اولیه و معتبر، بهنوعی خود را به ورطه نابودی بکشاند. هوش مصنوعی مولد بدون وجود دانش نو و ایجاد شده توسط انسانها نمیتواند وجود داشته باشد و در غیر این صورت، این سیستمها ممکن است به فروپاشی دچار شوند.
تحقیقات نشان دادهاند که زمانی که توسعهدهندگان هوش مصنوعی تلاش میکنند ویکیپدیا را از منابع دادههای آموزشی خود حذف کنند، «پاسخهای بهدستآمده بهطور معناداری از نظر دقت، تنوع و قابلیت تأیید کیفیت کمتری دارند.»
در مجموع، شفافیت ویکیپدیا (از قبیل ارائه منابع معتبر و ارجاعات مشخص و ثبت عمومی تمام تغییرات) آن را به یکی از مطمئنترین پلتفرمها تبدیل کرده است؛ جایی که هیچ الگوریتمی رفتار کاربر را زیر نظر نمیگیرد و اطلاعات یکسانی برای همه در دسترس است. ویکیمدیا از توسعهدهندگان هوش مصنوعی میخواهد تا محتوای آن را بهصورت مسئولانه استفاده کنند. این مسئولیتپذیری شامل حمایت مالی نیز میشود.
البته ویکیمدیا تأکید میکند که با هوش مصنوعی مخالف نیست و حتی از آن برای کمک به ویراستاران در کارهای تکراری (مانند ترجمههای خودکار) بهره میگیرد؛ لیکن، این ابزارها باید بهعنوان پشتیبان انسانها عمل کنند، نه جایگزینی برای آنها.
