از ادراک جمعی تا بیمعنایی دیجیتال؛ بررسی واژههای مهم ۲۰۲۵ در فرهنگلغتها
اگر بخواهیم جو اینترنتی سال ۲۰۲۵ را به یک کلمه تعبیر کنیم، آن واژه شاید «ناامیدی» یا «پوچگرایی» باشد. در مقایسه با سالهایی که واژههایی نظیر وبلاگ، سلفی یا ایموجی خنده با اشک (😂) نمایانگر خوشبینی بیحد و حصر به فضای دیجیتال بودند، های امسال دیکشنریهای معتبر جهانی همچون آکسفورد، کمبریج و مککواری حال و هوایی تلخ و انتقادی و حتی وحشتناک به خود گرفته است. این اصطلاحات نشان دهنده تغییر وضعیت اینترنت از یک دهکده جهانی شاد به فضایی برای فریب، تنشهای ساختگی و روابط توهمآمیز هستند. در ادامه، به بررسی واژههای منتخب سال ۲۰۲۵ و داستانهای جالب پشت هر یک خواهیم پرداخت.
واژه سال دیکشنری مککواری
دیکشنری مککواری در استرالیا اصطلاح AI Slop یا «محتوای بیکیفیت هوش مصنوعی» را به عنوان واژه سال کرده است. این اصطلاح که بهخصوص در میان برنامهنویسان و خبرنگاران تکنولوژی رواج یافته، به محتوای بیارزش، آزاردهنده و عموماً حاوی خطا اشاره دارد که توسط هوش مصنوعی مولد تولید میشود و به گونهای ناخواسته، دنیای آنلاین را پر میکند.
برای درک بهتر این اصطلاح، پیشنهاد میشود به تصاویر و ویدیوهای مختلف تولید شده با هوش مصنوعی در شبکههای اجتماعی نگاهی بیندازید. هرچند برخی از آنها ممکن است واقعگرایانه به نظر رسند، اما حس ناخوشایند و تقلبی را منتقل میکنند. همچنین، برخی از توصیههای شغلی بیسرانجام و بیمحتوا در لینکدین نمونهای از همین آشغالهای تولید شده توسط هوش مصنوعی هستند.
برخلاف دیپفیک که بهنوعی تصاویر واقعی را تغییر میدهد (مانند ویدیوهای آوازخوانی هیتلر و استالین)، AI Slop محتوا را بهطور کامل و بدون هیچگونه پایه واقعی میسازد. خطر واقعی در این است که کاربران ناآگاه، این محتواهای جعلی را میپذیرند و به اشتراک میگذارند.
واژه سال دیکشنری کمبریج
دیکشنری کمبریج واژه Parasocial (رابطهٔ فرااجتماعی) را به عنوان امسال معرفی کرده است. این اصطلاح به روابط یکطرفه و توهمآمیز اشاره دارد که در آن فرد احساس نزدیکی عمیق با یک سلبریتی یا شخصیت خیالی میکند، درحالیکه طرف مقابل هیچ آگاهی از او ندارد.
هرچند که اصطلاح Parasocial برای نخستین بار در سال ۱۹۵۶ توسط جامعهشناسان بیان شد، اما در سال ۲۰۲۵ به دو دلیل بار دیگر مطرح شده است:
- نامزدی تیلور سوئیفت، خواننده معروف، با «تراویس کلسی»، بازیکن فوتبال، واکنشهایی در میان طرفداران ایجاد کرد که به شکلی ناگهانی نشاندهنده احساسات نزدیکی به او بود، گویی یکی از نزدیکانشان نامزد کرده است؛ موضوعی که جستجوی معنی این اصطلاح را به اوج رساند.
- رابطه با هوش مصنوعی حتی ترسناکتر از ارتباط با سلبریتیهاست. بسیاری از جوانان اکنون چتباتها را به عنوان درمانگر، دوست نزدیک یا حتی شریک عاطفی تجربه میکنند و نسبت به یک سیستم الگوریتمی احساسات واقعی پیدا میکنند.
واژه سال دیکشنری آکسفورد
دیکشنری آکسفورد یکی از تاریکترین پدیدههای اقتصادی را معرفی کرده است: Rage Bait. این اصطلاح به محتوایی اشاره دارد که عمدتاً برای برانگیختن خشم و نفرت کاربران طراحی شده است.
«طعمهٔ خشم» بهطور هدفمند و با دقت مهندسی میشود تا احساسات مردم را مورد سوء استفاده قرار دهد. هدف از این کار افزایش تعداد کامنتهای خشمآلود، ایجاد درگیری میان کاربران و نهایتاً کسب درآمد از طریق جذب ترافیک بالا است. این پدیده هم به عنوان علت و هم به عنوان معلول دوقطبی شدن فضای سیاسی جهان شناخته میشود.
واژه سال دیکشنری داتکام
سایت Dictionary.com ی غیرمعمول، جنجالی و کاملاً بیمعنی ارائه داده است: 6-7. این اصطلاح که از آهنگ رپ Skrilla وایرال و به واسطهٔ ستاره ۱۷ ساله بسکتبال، «Taylen Kinney»، محبوب شده است، عملاً هیچ معنایی ندارد. این واژه معمولاً به حالتی همراه است که نشاندهندهٔ مقایسه وزن دو شیء در دستان فرد است.
نکته قابل توجه اینکه این موضوع به اوج خود رسید، زمانی که «کییر استارمر»، نخستوزیر بریتانیا، در بازدید از یک مدرسه، به جلب توجه دانشآموزان این حرکت را انجام داد. معلم مدرسه بلافاصله به او تذکر داد که این رفتار در مدرسه ممنوع است و نخستوزیر ناچار به عذرخواهی شد. این واژه نماد پوچگرایی دیجیتال به شمار میآید؛ وضعیتی که انبوهی از اطلاعات غلط و محتوای بیمعنی سبب شده کاربران به جستجوی حقیقت یا معنا نپردازند و تنها با بیتفاوتی شانههایشان را بالا بیندازند یا شکلک 🤷 را به نمایش بگذارند.
