کامپیوتر و سخت افزار

برنامه‌های جسورانه اینتل برای پردازنده‌های گرافیکی Battlemage به عرصه آمدند

شرکت اینتل زمانی به برنامه‌ریزی‌های بلندپروازانه برای خانواده کارت‌های گرافیکی Battlemage خود اهتمام ورزید و قصد داشت نسخه‌هائی را با قابلیت‌های پشتیبانی از تراشه‌های بزرگ‌تر، حافظه کش سه‌بعدی و ویژگی‌های دیگر به بازار ارائه کند. اما به دلیل موقعیت اقتصادی نامشخص اینتل و دگرگونی‌های مدیریتی در شرکت، این طرح‌ها متوقف گردید.

همان‌طور که ممکن است آگاه باشید، رونمایی از نسل اول گرافیک‌های Arc اینتل، که تحت نام رمز Alchemist شناخته می‌شوند، مطابق انتظارات صورت نگرفت. با این حال، بخش گرافیکی اینتل با ارائه حمایت قوی از درایورها و عملکرد مطلوب، زمینه‌ساز عرضه کارت گرافیک‌های نسل بعدی Arc، یعنی Battlemage گردید. به نظر می‌رسد که این کمپانی در حین توسعه کارت‌های گرافیکی Xe2 Battlemage خود، برنامه‌های واقعاً جاه‌طلبانه‌ای را مدنظر داشته است. اکنون تنها ردپای این طرح‌ها را می‌توانیم به صورت نمونه‌های اولیه یا اطلاعاتی که از طریق منابع داخلی درز کرده، مشاهده کنیم.

افشای یک نمونه اولیه از کارت گرافیک‌های مجزای Intel Arc

یکی از کاربران پلتفرم X (که به‌طور پیشین با نام توئیتر شناخته می‌شد) با نام کاربری @GOKForFree، که به‌طور فعال نمونه‌های اولیه جذابی از کارت گرافیک‌های مجزای Intel Arc را به اشتراک می‌گذارد، اخیراً تصاویری از یک نسخه ناشناخته منتشر کرده است. این تصاویر در ماه مه (سال 2025) به انتشار رسیدند. در آن زمان اطلاعات کمی در دسترس بود، اما حالا می‌توانیم تخمین بزنیم این برد مدار چاپی چه نقشی می‌توانسته ایفا کند.

قابل ذکر است که این برد مدار چاپی برای یک چیپ گرافیکی به مراتب بزرگ‌تر (حتی از Battlemage BMG-G21 که در کارت‌های گرافیکی Arc B580 و Arc B570 به کار رفته بود) طراحی شده است. این برد دارای شش جایگاه حافظه GDDR6 است که یک باس 192 بیتی را به ارمغان می‌آورد و از دو کانکتور 8 پین نیز پشتیبانی می‌کند. همچنین بنظر می‌رسد VRM به کار رفته در این برد در مقایسه با کارت‌های گرافیکی سری Arc B از سطح بالاتری برخوردار است.

شرکت اینتل تمامی محصولات حافظه کش Adamantine را از سبد محصولات خود خارج کرد.

BMG X3
BMG X4 (با تراشه بزرگ‌تر و 40 هسته Xe)
ARL Halo

— انتشار یافته از Bionic_Squash (@SquashBionic) در تاریخ 31 اکتبر 2025

مشخصات کارت گرافیک مجزای لغو شده Arc Battlemage شرکت اینتل

اکنون به نظر می‌رسد که تصویر واضح‌تری از کاربرد این برد مدار چاپی داریم. به نظر می‌رسد این محصول مبتنی بر تراشه رده بالای Intel Battlemage BMG-G10 طراحی شده باشد که از ساختار BGA 2727 بهره می‌برد. بر اساس اظهارات Bionic_Squash، پردازنده گرافیکی BMG-G10 در دو پیکربندی به بازار عرضه می‌شد، که شامل نسخه BMG-G10 X3 با 28 هسته Xe و مدل BMG-G10 X4 با 40 هسته Xe بود. برای مقایسه باید ذکر کرد که Intel Arc B580 حداکثر از 20 هسته Xe پشتیبانی می‌کند.

  • Battlemage BMG-G10 X4 (لغو شد): 40 Xe2 Cores
  • Battlemage BMG-G31 (مورد انتظار): 32 Xe2 Cores
  • Battlemage BMG-G10 X3 (کنسل شد): 28 Xe2 Cores
  • Battlemage BMG-G21 (عرضه شد): 20 Xe2 Cores

چیدمان BGA در نمونه اولیه برد مدار چاپی Arc Battlemage به وضوح نشان می‌دهد که قرار بود از این پیکربندی برای یک پردازنده گرافیکی رده بالاتر از BMG-G21 بهره‌برداری شود، چرا که چیدمان BGA این تراشه متفاوت است.

علاوه بر این، یکی از ویژگی‌های برجسته کارت گرافیک مجزای لغو شده Arc Battlemage، استفاده از حافظه کش Adamantine بود. این فناوری یک راهکار سه‌بعدی انباشته به حساب می‌آمد که در آن تایل پایه حداکثر 512 مگابایت حافظه کش را ارائه می‌داد. علاوه بر این، پردازنده گرافیکی به گونه‌ای طراحی شده بود که مشابه تراشه‌های Clearwater Forest، روی تایل پایه قرار می‌گرفت.

برنامه‌ریزی شده بود که این حافظه کش و تایل گرافیکی مجزای رده‌بالای Battlemage، در پردازنده‌های سری Arrow Lake Halo نیز مورد استفاده قرار گیرد، که به واسطه یک تغییر، این پروژه نیز لغو گردید. در حال حاضر انتظار می‌رود که این شرکت اولین تراشه‌های Halo خود را از خط تولید Nova Lake به بازار عرضه کند که از پردازنده‌های گرافیکی Xe3P بهره‌مند خواهند بود. در حالی که در آینده، تراشه‌های Halo قادر به استفاده از تایل‌های گرافیکی Intel و NVIDIA خواهند بود.

با وجود تمام این مطالب، کارت‌گرافیک‌های مجزای Intel Arc Battlemage BMG-G10 X3 که تولیدشان لغو گردیده، همان رابط باس 192 بیتی را ارائه می‌دادند. با این حال، ممکن بود شاهد دو برابر شدن ظرفیت حافظه (مانند 24 گیگابایت همانند کارت‌های گرافیکی PRO) و افزایش سرعت پین‌ها برای دست‌یابی به پهنای باند بیشتر باشیم. باید خاطرنشان کرد که مدل رده‌بالاتر X4 به رابط باس 256 بیتی مجهز بود. بعلاوه، این کارت‌گرافیک‌ها از PCIe Gen5 نیز پشتیبانی می‌کردند. بنابراین، به نظر می‌رسد پیش از رخداد تغییرات قابل توجه در اینتل، این شرکت مسیر کاملاً متفاوتی را مدنظر داشته است.

عملکرد چشمگیر بخش نرم‌افزاری شرکت اینتل

علاوه بر مطالب گفته شده، بخش Arc اینتل همچنان فعال و پویاست. این بخش در ارائه نرم‌افزارهای باکیفیت و درایورهای فوق‌العاده به خوبی عمل می‌کند. به‌عنوان مثال، به تازگی شاهد معرفی قابلیت XeSS 3 MFG در کنار سایر فناوری‌های مفید در Tech Tour 2025 بوده‌ایم.

در پایان، باید ذکر شود که اخیراً گزارشی مبنی بر کار روی یک پردازنده گرافیکی رده‌بالای Battlemage به نام Arc B770 منتشر شده است. از سوی دیگر، پردازنده‌های سری Nova Lake به معماری Xe3P مجهز خواهند شد که می‌تواند نسل بعدی پردازنده‌های آرک را مورد بهره‌برداری قرار دهد. بر این اساس، برای رونمایی اینتل از گرافیک‌های نسل بعدی ابراز شوق و شیدایی داریم.

مشخصات سری گرافیک‌های گیمینگ Intel ARC در جدول زیر آمده است:

خانواده گرافیکی Intel Xe Intel Xe+ Intel Xe2 Intel Xe3 Intel Xe3P Intel Xe Next Intel Xe Next Next
کارت گرافیک مجزا ARC Alchemist GPUs N/A ARC Battlemage GPUs ARC Battlemage GPUs? Arc Celestial GPUs? ARC Druid GPUs ARC E*** GPUs
گرافیک داخلی Arc Graphics Arc 100-Series Arc 200-Series Arc B-Series Arc C-Series? TBA TBA
بخش گرافیکی Mainstream Gaming (Discrete) Mainstream Gaming (Discrete) Mainstream / High-End Gaming (Discrete) TBC TBC Mainstream / High-End Gaming (Discrete) Mainstream / High-End Gaming (Discrete)
نسل گرافیکی Gen 12 Gen 12 Gen 13? Gen 14? Gen 15? Gen 16? Gen 17?
iGPU به کار رفته در پردازنده‌ها Xe-LPG (Meteor Lake) Xe-LPG+ (Arrow Lake) Xe2-LPG (Lunar Lake) Xe3-LPG (Panther Lake) Xe3P-LPG (Nova Lake) TBA TBA
گره پردازشی TSMC 6nm TSMC 6nm TSMC 5nm (3nm Lunar Lake Tile) TSMC 3nm / Intel 3 TBA TBA TBA
حداکثر تعداد هسته‌ها 32 8 32? 8 TBA TBA TBA
حافظه G6/LP5 G6/LP5X G6/LP5X G6/LP5X TBA TBA TBA
تاریخ عرضه 2022 2024 2024 2025 2026 2027? 2028?

امتیاز: 5.0 از 5 (1 رای)