ایلان ماسک گراکیپدیا را معرفی کرد؛ اقتباسی از مقالات ویکیپدیا
گراکیپدیا (Grokipedia)، دانشنامه مجازی «ایلان ماسک» که با هدف ارائه «توسعه قابل توجهی» نسبت به ویکیپدیا طراحی شده بود، سرانجام به بهرهبرداری رسید. اما بررسیهای اولیه نشان میدهد که شباهتهای این پلتفرم با رقیب دیرینهاش فراتر از آنچه تصور میشود، است. بسیاری از مقالات موجود در این وبسایت به صورت مستقیم از ویکیپدیا استخراج شده و در موضوعات چالشبرانگیز، تمایل آشکاری به جانبداری از نظرات ماسک دارند.
وبسایت گراکیپدیا که پس از چندین بار قطع و وصلهای ناگهانی، حالا در دسترس قرار دارد، ظاهری بسیار شبیه به ویکیپدیا (در حالت دارک مود) دارد. در صفحه اصلی، یک نوار جستجوی بزرگ و چشمگیر به چشم میخورد و مقالات نیز از ساختار مشابهی برخوردارند، با سرفصلها و زیرعنوانهایی مانند ویکیپدیا، هرچند در حال حاضر فاقد عکس و تصاویری هستند. به نظر میرسد کاربران عادی فعلاً امکان ویرایش مقالات را ندارند، قابلیتی که اساس ویکیپدیا بر آن بنا شده است.
نکته قابل توجه دیگر، ادعای بررسی صحت اطلاعات توسط Grok است؛ ایدهای جنجالی از آن رو که مدلهای زبانی بزرگ اغلب به تولید حقایق غلط عادت دارند.
شباهت عجیب گراکیپدیا به ویکیپدیا
با وجود تعهد ماسک نسبت به ارائه یک گزینه برتر، بررسیهای اولیه نشان میدهند که وابستگی گراکیپدیا به ویکیپدیا قابل توجه است. در انتهای صفحاتی نظیر مکبوک ایر، پلیاستیشن ۵ و لینکلن مارک VIII، پیامی به چشم میخورد که بیان میکند: «محتوا از ویکیپدیا اقتباس شده و تحت مجوز Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 منتشر میشود.» در برخی موارد، این «اقتباس» به کپیبرداری کلمهبهکلمه و خطبهخط تبدیل شده است.
«لورن دیکینسون»، سخنگوی بنیاد ویکیمدیا، در پاسخی کنایهآمیز به ورج اظهار داشت: «گراکیپدیا نیز برای ادامه حیات خود نیازمند ویکیپدیا است.» او تأکید کرد که دانش ویکیپدیا به صورت جمعی و از طریق تعامل آزادانه ایجاد شده که آن را به منبعی معتبر تبدیل کرده است.
اما چالش عمدهتر گراکیپدیا، فراسوی کپیبرداری، وجود سوگیری آشکار در موضوعات جنجالی است. در حالی که مقاله ویکیپدیای «تغییرات اقلیمی» به «اجماع علمی تقریبا یکپارچه» در ارتباط با گرمایش زمین و نقش انسان اشاره دارد، مقاله گراکیپدیا این اجماع را مورد تردید قرار داده و ادعا میکند که رسانهها و نهادهایی نظیر Greenpeace در حال «افزایش هشدار عمومی» هستند درحالیکه این موضوع فاقد «شواهد تجربی کافی» است.
در مجموع، گراکیپدیا به نظر میرسد که نگرشهای مطلوب ماسک را بدون شک و تردید ارائه میدهد و نسبت به موضوعاتی که او نمیپسندد، با انتقادات شدید روبرو میشود.
گراکیپدیا در حال حاضر ادعا میکند که بیش از ۸۸۵ هزار مقاله دارد، در حالی که ویکیپدیای انگلیسی تقریباً ۷ میلیون صفحه محتوا را در خود جای داده است. البته این تنها نسخه اولیه گراکیپدیاست (نسخه ۰.۱). در پاسخ به درخواست رسانهها برای اظهارنظر، شرکت سازنده گراکیپدیا xAI به طور مختصر بیان کرده است: «رسانههای قدیمی دروغ میگویند.»
